"Η Μαρούλα" ένα παραμύθι για τη γιορτή της Μητέρας ( "Ελληνικά Παραμύθια", εκλογή Γ.Α.Μέγα, εκδ. Ι.Δ.Κολλάρος & Σία, ιδ' έκδ. 2002, & http://paramythades.org, 9/11/2012)

..........................................................

 

Η Μαρούλα

Posted on 9 Νοεμβρίου 2012 by Anastasia Violitzi

 

Αρχή του παραμυθιού, καλησπέρα της αφεντιάς σας.

Μια φορά κι έναν καιρό, όταν τα ζώα είχαν ακόμα λαλιά που την καταλάβαινε ο άνθρωπος, σε ένα μικρό χωριό ζούσε μια γυναίκα που δεν μπορούσε να κάνει παιδιά και κάθε μέρα παρακαλούσε το Θεό να της δώσει ένα παιδί. Ένα πρωί που στεκόταν στο παραθύρι της, γυρνάει στον ήλιο και του λέει:

- Ήλιε μου, κυρ Ήλιε μου, δώσε μου ένα παιδί και σαν γίνει δώδεκα χρονών, έλα και πάρ’ το.

Άκουσε τα παρακάλια της ο Ήλιος και της έδωσε ένα κοριτσάκι όμορφο σαν την αυγή και αυτή το ονόμασε Μαρούλα. Κι ήταν όλο χαρά που έκανε παιδί. Όσο μεγάλωνε η Μαρούλα, τόσο και ομόρφαινε. Ώσπου έγινε δώδεκα χρονών. Μια μέρα που πήγε στη βρύση για νερό, την βλέπει ο Ήλιος και μεταμορφώνεται σε ένα παλικάρι και πάει κοντά της και της λέει:

- Να πεις της μάνας σου, εκείνο που μου έταξε, πότε θα μου το δώσει;
- Ποιος είσαι εσύ;

Ζωγραφιά της φίλης μας Εύης με αφορμή το παραμύθι “Η Μαρούλα”

…ρώτησε η Μαρούλα  και το παλικάρι της αποκρίθηκε:

- Πες εσύ της μάνας σου και εκείνη θα καταλάβει ποιος είμαι.
- Καλά, θα το πω.

…είπε η Μαρούλα και φορτώθηκε τη στάμνα της. Όταν γύρισε στο  σπίτι είπε στην μάνα της:

- Μάνα, στη βρύση που ήμουν, με βρήκε ένα παλικάρι! Τόσο όμορφο ήταν, που έλαμπε σαν τον ήλιο. Εκείνο το πρόσωπο του ήταν τόσο λαμπερό! Και μου είπε, πότε θα του δώσεις εκείνο που του έταξες; Τον ρώτησα ποιος είναι και εκείνος μου είπε πως θα καταλάβεις ποιος είναι.

Κι η μάνα της αναστέναξε και της είπε:

- Το ξέρω κορίτσι μου αυτό το παλικάρι. Μόνο να του πεις, αν σε ξαναβρεί, πως ξέχασες να μου το πεις.

Την άλλη μέρα η Μαρούλα πήγε και πάλι στην βρύση για νερό κι όταν ο  Ήλιος την είδε κατέβηκε ξανά με την μορφή του παλικαριού και της είπε:

- Είπες της μάνας σου αυτά που σου είπα τις προάλλες;
- Ξέχασα να το πω.

…του λέει αυτή. Τότε ο Ήλιος της δίνει ένα χρυσό μήλο και της λέει:

- Πάρε αυτό το μήλο και βάλτο μέσα στον κόρφο σου και το βράδυ, όταν σε ξεντύνει η μάνα σου για να κοιμηθείς, θα πέσει το μήλο και θα θυμηθείς να της το πεις.

Πηγαίνει λοιπόν, η Μαρούλα με μια χαρά στο σπίτι και λέει στη μάνα της:

- Εκείνο το παλικάρι, που μου είπε να σε ρωτήσω πότε θα του δώσεις το τάμα που του έταξες, με βρήκε πάλι και μου έδωσε αυτό το μήλο. Και μου παρήγγειλε να το βάλω στον κόρφο μου και το βράδυ, όταν με ξεντύσεις, όταν πέσει και το δω να θυμηθώ να σου το πω. 
- Όταν το βρει, ας το πάρει!

…είπε η μάνα της και έβαλε στο νου της να μην το ξαναστείλει πια το κορίτσι για νερό.

Για αρκετό καιρό δεν την έστελνε στην βρύση τη Μαρούλα, μα ύστερα ξεθάρρεψε, ξέχασε το γεγονός και την έστειλε ξανά. Σαν την είδε όμως ο Ήλιος, έγινε πάλι ένα παλικάρι και κατέβηκε και την ρώτησε, τι της είπε η μάνα της για το τάμα που του έταξε.

- Α, σαν το βρεις, είπε, ας το πάρεις.

…του λέει η Μαρούλα.

Την παίρνει τότε ο Ήλιος από το χέρι και την πάει μακριά στο παλάτι του, που ήτανε χτισμένο μπροστά από ένα ωραίο περιβόλι.

Όλη τη μέρα ο Ήλιος έλειπε κι άφηνε τη Μαρούλα στο περιβόλι να παίζει και το βράδυ γυρνούσε πίσω στο παλάτι του. Μα η καημένη η Μαρούλα, αν και είχε όλα τα καλά στο παλάτι του Ήλιου, θυμόταν τη μάνα της. Κι όλη τη μέρα καθόταν στο περιβόλι κι έκλαιγε κι έλεγε:

Ως ψύγει και μαραίνεται της μάνας μου η καρδούλα
έτσι να ψυγομαραθούν του Ήλιου τα μαρούλια!
Κόψου, δέντρο μου, κόψου! 

Και έβαζε τα χέρια της και μαδούσε τα μάγουλα της. Και μαραίνονταν τα μαρούλια κι έπεφταν κάτω τα δέντρα από το κλάμα της Μαρούλας. Ερχόταν το βράδυ ο Ήλιος κι έβλεπε τη Μαρούλα με πρησμένα τα μάτια και κομματιασμένα τα μάγουλα.

- Ποιος σε έκανε έτσι, Μαρούλα μου;
- Της γειτόνισσας ο πετεινός ήρθε και πάλεψε με τον δικό μας και πήγα να τους χωρίσω και με γρατζούνισαν.

Την άλλη μέρα η Μαρούλα κάθισε στο περιβόλι κι άρχισε πάλι να κλαίει και να σκίζει τα μάγουλα της και να λέει:

Ως ψύγει και μαραίνεται της μάνας μου η καρδούλα
έτσι να ψυγομαραθούν του Ήλιου τα μαρούλια!
Κόψου, δέντρο μου, κόψου! 

Και μαραίνονταν τα μαρούλια και πέφτανε τα δέντρα κάτω. Έρχεται το βράδυ ο Ήλιος, την βλέπει πάλι με κομματιασμένα μάγουλα.

- Ποιος σε έκανε πάλι έτσι, Μαρούλα μου;
- Της γειτόνισσας ο γάτος ήρθε και πάλεψε με τον δικό μας και πήγα να τους χωρίσω και με γρατζούνισαν.

Πάει πάλι το άλλο πρωί η Μαρούλα στο περιβόλι και σαν κάθισε  θυμήθηκε τη μάνα της κι έκανε πάλι τα μάγουλα της όλο αίματα κι έκλαιγε κι έλεγε:

Ως ψύγει και μαραίνεται της μάνας μου η καρδούλα
έτσι να ψυγομαραθούν του Ήλιου τα μαρούλια!
Κόψου, δέντρο μου, κόψου! 

Μαράθηκαν λοιπόν όλα τα μαρούλια, έπεσαν κι όλα τα δέντρα κι απόμεινε το περιβόλι ξύλο – κούτσουρο. Έρχεται το βράδυ ο Ήλιος, βλέπει τη Μαρούλα όλο αίματα:

- Ποιος σε έκανε πάλι έτσι, Μαρούλα μου;
- Πέρασα από μια τριανταφυλλιά κι εκείνη με έσκισε με τα αγκάθια της.

Το άλλο πρωί όμως  ο Ήλιος, σαν βγήκε έξω, συλλογίστηκε: Δεν πάω να δω τι κάνει η Μαρούλα στο περιβόλι; Γυρίζει λοιπόν πίσω και τι να δει; Τη Μαρούλα να κλαίει και να ξεσκίζει τα μάγουλα της. Πάει κοντά της και της λέει:

- Γιατί κλαις Μαρούλα μου; Μπας και στεναχωριέσαι εδώ πέρα;
- Όχι, δε στεναχωριέμαι.
- Τότε γιατί κλαις; Μπας και θέλεις να πας πίσω στη μάνα σου;
- Ναι, θέλω να πάω στη μάνα μου!

…λέει η Μαρούλα.

- Ε, αφού θέλεις να πας στη μάνα σου, εγώ θα σε στείλω.

…της λέει ο Ήλιος.

Την πήρε λοιπόν από το χέρι και την πήγε στην άκρη του περιβολιού κι εκεί άρχισε να φωνάζει:

- Λιονταράκια, λιονταράκια!

Κι ήρθαν τα λιονταράκια.

- Τι θέλεις αφέντη;
- Την πάτε την Μαρούλα σπίτι της;
- Την πάμε.
- Και τι θα τρώτε στο δρόμο, άμα πεινάσετε και τι θα πίνετε, άμα διψάσετε;
- Θα τρώμε από το κρέας της και θα πίνουμε από το αίμα της.
- Φύγετε γρήγορα, δε μου κάνετε!

…τους είπε ο Ήλιος κι ύστερα ξαναφώναξε:

- Αλεπουδάκια, αλεπουδάκια!

Κι ήρθαν οι αλεπούδες.

- Τι θέλεις αφέντη;
- Την πάτε την Μαρούλα σπίτι της;
- Την πάμε.
- Και τι θα τρώτε στο δρόμο, άμα πεινάσετε και τι θα πίνετε, άμα διψάσετε;
- Θα τρώμε από το κρέας της και θα πίνουμε από το αίμα της.
- Φύγετε γρήγορα, δε μου κάνετε!

…τους είπε ο Ήλιος κι ύστερα ξαναφώναξε:

- Ελαφάκια, ελαφάκια!

Κι ήρθαν τα ελαφάκια τρέχοντας.

- Την πάτε την Μαρούλα σπίτι της;
- Την πάμε.
- Και τι θα τρώτε στο δρόμο, άμα πεινάσετε και τι θα πίνετε, άμα διψάσετε;
- Δροσερό, δροσερό χορταράκι και καθαρό, καθαρό νεράκι.
- Να έχετε την ευχή μου.

…τους λέει ο Ήλιος κι ανεβάζει τη Μαρούλα στα κέρατα ενός ελαφιού, τη στολίζει με φλουριά και τη στέλνει στη μάνα της.

Πήγε, πήγε το ελάφι, μα κάποια στιγμή πείνασε. Βρίσκει ένα κυπαρίσσι και λέει:

- Σκύψε κυπαρίσσι, να βάλω πάνω τη Μαρούλα!

Έσκυψε το κυπαρίσσι κι έβαλε τη Μαρούλα.

- Εγώ, θα πάω λιγάκι να βοσκήσω κι ύστερα θα ρθω να σε πάρω. Μα να μη φωνάξεις παρά μόνο αν τύχει και με χρειαστείς, για να μπορέσω να βοσκήσω.

…της είπε το ελάφι.

- Καλά, πήγαινε.

…απάντησε η Μαρούλα.

Κάτω από το κυπαρίσσι ήταν ένα πηγάδι κι εκεί κοντά καθόταν μια λάμια με τρεις θυγατέρες κι έστειλε τη μια της θυγατέρα να της φέρει νερό από το πηγάδι. Εκείνη λοιπόν, μόλις έσκυψε να ρίξει τον κουβά στο πηγάδι, είδε το πρόσωπο της Μαρούλας, που καθρεφτιζόταν μέσα στο νερό και θάρρεψε πως ήταν το δικό της. Πετάει τον κουβά της και πάει σπίτι της χορεύοντας.

- Έφερες νερό;

…τη ρωτάει η μάνα της.

- Τέτοια κόρη που ‘ μαι εγώ, και με στέλνεις για νερό;

Η μάνα της απόμεινε. Στέλνει τη δεύτερη κόρη στο πηγάδι, μα κι αυτή μόλις είδε το πρόσωπο της Μαρούλας στο νερό, το πέρασε για δικό της. Δίνει κι αυτή ένα πέταμα του κουβά και πάει τρέχοντας στη μάνα της.

- Τέτοια κόρη που ‘ μαι εγώ, και με στέλνεις για νερό;

Στέλνει ύστερα την τρίτη κόρη της στο πηγάδι, μα κι αυτή τα ίδια. Κινάει τότε η μάνα τους να πάει η ίδια στο πηγάδι. Σκύβει, κοιτάει στο νερό, βλέπει το πρόσωπο της Μαρούλας. Κοιτάει επάνω, βλέπει και την ίδια και ξέσπασε σε γέλια.

- Εσύ ήσουν που έβλεπαν στο νερό οι κόρες μου και μου ήρθαν ξετρελαμένες και για χατίρι σου άφησα κι εγώ το ζύμωμα μου σύξυλο! Κατέβα κάτω να σε φάω!
- Πήγαινε πρώτα να ζυμώσεις κι ύστερα έρχεσαι και με τρως.

…της λέει η Μαρούλα. Τρέχει η λάμια στο σπίτι της, ζυμώνει γρήγορα γρήγορα κι ύστερα έρχεται τρέχοντας ξανά στη Μαρούλα.

- Ζύμωσα, κατέβα τώρα κάτω να σε φάω.
- Πήγαινε να πλάσεις πρώτα τα ψωμιά σου κι ύστερα έρχεσαι.

Τρέχει εκείνη, πλάθει τα ψωμιά και γυρίζει ξανά τρέχοντας.

- Τα έπλασα, κατέβα τώρα να σε φάω.
- Πήγαινε πρώτα να ζεστάνεις το φούρνο κι ύστερα έρχεσαι και με τρως.

Πάει η λάμια, ζεσταίνει το φούρνο και γυρίζει πίσω.

- Τον ζέστανα, κατέβα να σε φάω.
- Φούρνισε πρώτα τα ψωμιά, μη σου κρυώσει ο φούρνος κι έρχεσαι ύστερα και με τρως.

Φεύγει η λάμια να πάει να φουρνίσει κι η Μαρούλα τότε βάζει μια φωνή:

- Ελαφάκι, ελαφάκι!

Άκουσε το ελαφάκι κι ήρθε τρέχοντας.

- Γρήγορα, ήρθε η λάμια να με φάει!

… του λέει η Μαρούλα και τότε λέει το ελαφάκι στο κυπαρίσσι:

- Χαμήλωσε κυπαρίσσι, να πάρω τη Μαρούλα!

Χαμήλωσε το δέντρο και πήρε τη Μαρούλα κι άρχισε να τρέχει. Στο δρόμο που πήγαινε, ανταμώνει ένα ποντικάκι και του λέει:

- Ποντικάκι, αν σε ανταμώσει η λάμια και σε ρωτήσει αν μας είδες, να της λες λόγια λόγια, να την χασομερήσεις για να μη μας φτάσει.

Μετά από λίγο, περνάει η λάμια και του λέει:

- Ε, ποντικάκι, μήπως είδες μια κόρη με ένα ελαφάκι;

Της λέει το ποντικάκι:

- Εδώ βρήκα μια τουλούπα μαλλί.

Του λέει η λάμια:

- Άλλα σου λέω κι άλλα μου λες. Μήπως είδες μια κόρη με ένα ελαφάκι;
- Όσο να το ξάνω!

…λέει το ποντικάκι.

- Άλλα σου λέω κι άλλα μου λες. Μήπως είδες μια κόρη με ένα ελαφάκι;
- Όσο να το κλώσω!

…λέει το ποντικάκι.

- Άλλα σου λέω κι άλλα μου λες. Μήπως είδες μια κόρη με ένα ελαφάκι;
- Όσο να το υφάνω!
- Άλλα σου λέω κι άλλα μου λες. Δεν είδες μια κόρη με ένα ελαφάκι;
- Την είδα, τρέχα να την φτάσεις.

…λέει το ποντικάκι. Εκεί που έτρεχε το ελαφάκι και κόντευε να φτάσει στο σπίτι της μάνας της, την ένιωσε ο σκύλος τη Μαρούλα κι άρχισε να φωνάζει:

- Γαβ, γαβ! Να η Μαρούλα κι έρχεται! 

Κι η μάνα της είπε:

- Ουστ, παλιόσκυλο! Θέλεις να με κάνεις να πλαντάξω από το κακό μου;

Ύστερα την ένιωσε ο γάτος πάνω στα κεραμίδια και φώναξε:

- Μιάου, μιάου! Να η Μαρούλα κι έρχεται! 

Κι η μάνα της είπε:

- Ψιτ, παλιόγατα! Θέλεις να με κάνεις να πλαντάξω από το κακό μου;

Τότε την ένιωσε ο πετεινός και φώναξε:

- Κικιρίκου, κικιρίκου!Να η Μαρούλα κι έρχεται! 

Κι η μάνα της είπε:

- Ξιού, παλιοπετεινέ! Θέλεις να με κάνεις να πλαντάξω από το κακό μου;

Όσο όμως κοντοζύγωνε το ελαφάκι στο σπίτι, τόσο κοντοζύγωνε κι η λάμια. Κι όταν έκανε το ελαφάκι να χωθεί μέσα στο σπίτι, προλαβαίνει η λάμια κι αρπάζει την ουρά του.

- Ωχ, η ουρίτσα μου, η ουρίτσα μου!

…φώναξε το ελαφάκι.

Σαν μπήκε μέσα στο σπίτι, σηκώθηκε η μάνα της Μαρούλας και το καλωσόρισε:

- Καλώς το! Αφού μου έφερες τη Μαρούλα μου, εγώ θα σου βάλω την ουρίτσα σου.

Και πήρε βαμβάκι και του έβαλε την ουρά του. Κι από τότε έζησε με το κοριτσάκι της καλά κι εμείς καλύτερα.

Ψέματα ή αλήθεια, έτσι λένε τα παραμύθια!

Nίκος Μαστοράκης: τα κείμενα δεν καταστρέφονται... (www.lifo.gr, 7/5/2014)

..............................................................

Από την κουβέντα του Νίκου Μαστοράκη στη www.lifo.gr (7/5/2014)

 

...Το θέατρο είναι σκηνοθεσία, πάνω απ' όλα. Στα κλασικά έργα αυτό που αντέχει είναι ότι μπορούμε να τα δούμε και έτσι κι αλλιώς. Δεν νομίζω ότι τα κείμενα καταστρέφονται, θα είναι εκεί και αύριο και σε εκατό χρόνια. Έχει όμως σημασία το πώς αντιλαμβάνεται η εποχή ένα κείμενο. 

Πηγή: www.lifo.gr

«Με λένε Νασρίν. Μη με χάσεις. Ελα πίσω μου» Της Εφης Μαρίνου ("Εφημερίδα των Συντακτών", 05/05/14)

............................................................

"Εφημερίδα των Συντακτών", 05/05/14

Ενα συγκλονιστικό, διαφορετικό θεατρικό γεγονός στην Αθήνα

«Με λένε Νασρίν. Μη με χάσεις. Ελα πίσω μου»

Στο «No man’s land» των Ντρις Φερχόφεν και Μαργιολάιν Φρίλινγκ, κάθε θεατής μόνος του ακολουθεί έναν μετανάστη σε γειτονιές του κέντρου. Ακούει μέσα από ένα ipod την ιστορία του, που είναι πολλές ιστορίες μαζί, καταλαβαίνει περισσότερο από ποτέ την αγωνία, τη μοναξιά του, το δικαίωμά του για ζωή.

     

Στο «No man’s land» των Ντρις Φερχόφεν και Μαργιολάιν Φρίλινγκ, κάθε θεατής μόνος του ακολουθεί έναν μετανάστη σε γειτονιές του κέντρου. Ακούει μέσα από ένα ipod την ιστορία του, που είναι πολλές ιστορίες μαζί, καταλαβαίνει περισσότερο από ποτέ την αγωνία, τη μοναξιά του, το δικαίωμά του για ζωή

Της Εφης Μαρίνου

Η εκκίνηση γίνεται από τον Σταθμό Μοναστηρακίου. Οι άνθρωποι της Στέγης Γραμμάτων και Τεχνών σε υποδέχονται, σε εφοδιάζουν με ένα ipod κι ένα χαρτί πάνω στο οποίο είναι γραμμένο το όνομα του συνοδού σου, του μετανάστη με τον οποίο θα κάνεις έναν περίπατο 40 λεπτών στο ιστορικό κέντρο της πόλης. Είναι η πρωτότυπη θεατρική παράσταση «Νo man’s land» των Ολλανδών Ντρις Φερχόφεν και Μαργιολάιν Φρίλινγκ, που παρουσιάζεται στο πλαίσιο του «Fast Forward Festival» της Στέγης.

Εγώ κι αυτή. Οι δυο μας. Εγώ στην πατρίδα μου, εκείνη μετανάστρια. «Μη με χάσεις. Να έρχεσαι πίσω μου κρατώντας απόσταση ενός μέτρου». Ακολουθώ τη Νασρίν στην οδό Ερμού. Από πού να είναι άραγε; Λιβανέζα; Ιρακινή; Σύρια; Λίγα τετράγωνα πιο κάτω σταματάει και κάνει μεταβολή. Με κοιτάζει στα μάτια. Τόσο έντονα που δεν αντέχω το βλέμμα. Κοιτάζω για λίγο ολόγυρα την κίνηση του δρόμου, τους περαστικούς που χαζεύουν περίεργοι. Επιστρέφω τα μάτια μου στη Νασρίν. Εκείνη εξακολουθεί να με κοιτάζει, να μου μιλάει χωρίς φωνή. Το ηχογραφημένο κείμενο στο ipod έρχεται στα αυτιά μου πεντακάθαρα, καθηλωτικά.

Πιάνω τα σημεία στίξης, το νόημα, το αίσθημα κάθε λέξης, κάθε σιωπής. Πιάνω την περηφάνια, την πίκρα, τον συμβιβασμό, την αδιαφορία. Πιάνω την επιθυμία της να την εμπιστευτώ και συγχρόνως τη σιγουριά της ότι δεν θα μπορέσω να το κάνω. Γιατί έτσι… Γιατί είμαστε τόσο διαφορετικές. Είμαστε άραγε; Μου συστήνεται. Η μήπως όχι; Είναι το όνομά της, η δική της ιστορία αυτή που αρχίζει να μου ψιθυρίζει ή κάποιας άλλης, άλλων; Οπως και να 'χει με κάνει να νιώθω ότι ακολουθώντας την ακολουθώ τη δική της περιπέτεια, το δικό της ταξίδι προς κάποια «γη της επαγγελίας». Και ναι, όσο «συζητάμε» περπατώντας διαπιστώνω ότι δεν μπορείς να κατανοήσεις. Ακόμα και τις καλύτερες προθέσεις να έχεις, πάντα θα είσαι έξω από ένα θέμα που σε ξεπερνάει.

Ποιος την κατάλαβε τη Νάσριν όλα αυτά τα χρόνια που προσπαθεί να εξηγήσει περιμένοντας ατελείωτες ώρες μπροστά σε γκισέ για υποθέσεις μεταναστών; Ακούω τις σκέψεις της για την πόλη που ζει: Μήπως είναι καλύτερα να γίνει το γήπεδο της ΑΕΚ αντί τζαμί; Τι μπορείς να ξέρεις εσύ γι' αυτές τις φυλές, σιίτες, σουνίτες; Παράξενα ονόματα για σένα. Θα μπορούσα να σου πω ότι έχω δύο παιδιά, ότι βρίσκομαι 20 χρόνια στην Ελλάδα, ότι μιλάω καλά ελληνικά. Θα μπορούσα να σου πω ότι διαβάζω «Εφημερίδα των Συντακτών»… Θα μπορούσα να σου πω ότι μένω σε μια περιοχή, που η παρουσία μου εκεί ρίχνει την αντικειμενική αξία στα σπίτια των γειτόνων μου…

Κάποιες στιγμές τη βλέπω να χορεύει στο άκουσμα της μουσικής που μοιραζόμαστε στα ακουστικά μας. Κινείται σβέλτα. Σαν να κυκλοφορεί στην πόλη χρόνια. Από τον σταθμό του Θησείου με οδηγεί μέσα από το πάρκο στα Πετράλωνα. Περνάμε τη γέφυρα. Σ' ένα σημείο σταματά σαν να την ακινητοποιεί η ένταση μιας μνήμης. Ακούγοντας τη σκηνή που περιγράφει μαρμαρώνω ακουμπισμένη στον τοίχο, στη γωνία ενός σκοτεινού δρόμου. Τόσο που εκείνη έχει ξεκινήσει πάλι κι εγώ, τρέμοντας απ' όσα άκουσα, τρέχω να την προλάβω. Εχει αλλάξει ύφος. Χορεύει ξανά. Αναρωτιέται για όλα εκείνα που θα μπορούσαμε να κάναμε μαζί. Αν…

Περνάω πίσω της τις γραμμές του τρένου. Στη ρίζα ενός δέντρου αφήνει ένα μανταρίνι. Στρέφεται. Μου νεύει ότι είναι για μένα. Το παίρνω και συνεχίζουμε προς τον Βοτανικό. Μπαίνουμε σ' έναν ανοιχτό υπαίθριο χώρο. Η Νασρίν με σπρώχνει απαλά μέσα σε μια λευκή καμπίνα. Πάντα σιωπηλή. Ερχεται πίσω μου. Η πόρτα κλείνει, σκοτάδι. Την ακούω να μουρμουρίζει μια μελωδία. Μετά φεύγει. Μένω μόνη στην καμπίνα, αλλά νιώθω ότι εκείνη εξακολουθεί να είναι μαζί μου.

Πριν από σαράντα λεπτά το μόνο που γνώριζε η μία για την άλλη ήταν το όνομά της. Τώρα έχουμε κάτι κοινό. Μόλις έκανα έναν περίπατο σε μέρη που περπατώ συχνά μόνη μου. Τώρα με οδηγούσε κάποιος από εκείνους τους «διαφορετικούς» που βλέπω συχνά στην πόλη, τους ξένους. Σκέφτομαι αυτή την πρωτότυπη παράσταση: η απόσταση που διατηρούν περπατώντας θεατής-ακροατής και μετανάστης μοιάζει να συμβαδίζει με την εξαίσια ισορροπία του κειμένου και των αισθημάτων που προκαλεί. Τίποτα δεν κραυγάζει, δεν κατηγορεί. Τα λόγια δεν επιζητούν τη συγκίνηση, τον οίκτο. Ακούς, μαθαίνεις, ακολουθείς λέξη λέξη, βήμα βήμα. Κι αυτό σημαίνει πολλά.

Τα τελευταία χρόνια έχουμε παρακολουθήσει δεκάδες, εκατοντάδες παραστάσεις όπου ο μετανάστης, ο φυγάς, ο ξένος, βρίσκεται στο επίκεντρο της δραματουργίας. Το «Νo man’s land» αναφέρεται στο θέμα με μια πρωτόγνωρη γλώσσα και όχι μόνο θεατρικά. Δεν είναι η φόρμα -αν μπορούμε να μιλάμε με τέτοιους όρους για τη συγκεκριμένη παράσταση-, το εξωτικό δηλαδή του εγχειρήματος. Είναι το εξαιρετικό κείμενο -σύνθεση από συνεντεύξεις μεταναστών-, που καταφέρνει να είναι ήσυχο, απλό και συγχρόνως να διαπερνά σαν λεπίδι το μυαλό, την ψυχή σου… Είναι τα ίδια τα πρόσωπα που σε οδηγούν φιλικά, ανάλαφρα στον μοναχικό τους κόσμο, αυτόν που υποψιάζεσαι, αλλά που ποτέ δεν θα κατανοήσεις στ' αλήθεια. Είναι το λυτρωτικό χάδι του φινάλε, αυτό που σαν μια πανανθρώπινη πράσινη κάρτα -για μια στιγμή έστω- σε κάνει πολίτη όχι μιας χώρας, αλλά ολόκληρου του κόσμου.

* INFO: Σταθμός Μοναστηρακίου. 2-11 Μαΐου 2014, Δευτ.-Παρ. 17.00 | 20.00 | 22.00 | Σαββ. & Κυρ. 15.00 | 17.00 | 20.00 | 22.00.

e.marinou@efsyn.gr

Μανώλης Μαυροματάκης: «Πώς να βγεις από την κρίση με κατεστραμμένη ψυχή;» τη συνέντευξη πήρε ο Χρήστος ΝΕ Ιερείδης | "ΤΑ ΝΕΑ", 03/05/2014 |

.........................................................

Μανώλης Μαυροματάκης: «Πώς να βγεις από την κρίση με κατεστραμμένη ψυχή;»

τη συνέντευξη πήρε ο Χρήστος ΝΕ Ιερείδης  | "ΤΑ ΝΕΑ",  03/05/2014 |

 

Ψήνοντας λουκάνικα στη διαφήμιση που τον 

έβαλε σε όλα τα ελληνικά σπίτια

 

Προ ημερών βραβεύτηκε σε αμερικανικό φεστιβάλ για την ερμηνεία του στην ταινία «Ο εχθρός μου». Εναν χρόνο πριν, είχε γίνει γνωστός σε όλους μας από την τηλεοπτική καμπάνια κινητής τηλεφωνίας με την ατάκα «ομορφάααντρα μου». Σήμερα, υπομένοντας τις συνέπειες της απότομης αναγνωρισιμότητας, συνεχίζει  με εργατικότητα μυρμηγκιού να υπηρετεί το θέατρο
Για όσους τον ανακάλυψαν πέρυσι μέσω της διαφήμισης, ο Μανώλης Μαυροματάκης μετράει 23 χρόνια στο θέατρο. «Ξεκίνησα μεγάλος, 29 ετών» διευκρινίζει, αλλά με μια ματιά στην πορεία του έστω των προηγούμενων τεσσάρων ετών διαπιστώνεται διαδρομή μεστή με αξιοσημείωτους σταθμούς-ρόλους χωρίς τυμπανοκρουσίες.

Αλλος στη θέση του θα είχε μετατρέψει σε σανίδα του σερφ τον «ομορφάντρα» και θα έκοβε βόλτες στα πρωινάδικα των καναλιών. Ο Μαυροματάκης με βραβείο Κουν (το 2007 για τη συμμετοχή στο θεατρικό έργο του Τσέζαρις Γκραουζίνις «Δάφνις και Χλόη: ταξίδι αναψυχής»), μεταξύ των άλλων, στις περγαμηνές του, δεν είναι όμως σταρ με τηλεοπτικούς όρους. Πόσω μάλλον όταν το θέατρο δεν είναι στην ατζέντα των ψυχαγωγικών εκπομπών, παρά μόνο α λα καρτ.

Υστερα από μια σεζόν κατά τη διάρκεια της οποίας συζητήθηκε ως Μπερανζέ στον «Ρινόκερο» του Ευγένιου Ιονέσκο (στο Θέατρο Θησείο, 11 Μαΐου τελευταία παράσταση) σε σκηνοθεσία Θωμά Μοσχόπουλου, το τελευταίο διάστημα κάνει πρόβες ως σκηνοθέτης στο εφηβικό έργο «Καταστρούπολη» του Βρετανού Φίλιπ Ρίντλεϊ. 

Το πρόσφατο βραβείο καλύτερου ηθοποιού στο διεθνές φεστιβάλ κινηματογράφου του Νάσβιλ για την ερμηνεία του στην ταινία «Ο εχθρός μου» (του Γιώργου Τσεμπερόπουλου σε σενάριο Γιάννη Τσίρου) ήταν μια ηθική τόνωση αλλά δεν επηρέασε την καθημερινότητα του. «Είναι μια ηθική ανταμοιβή το βραβείο. Μου έδωσε χαρά. Αλίμονο σε εκείνον που περιμένει να αλλάξει κάτι μια βράβευση. Την έχει πατήσει», λέει ο Μανώλης Μαυροματάκης.

Τι αξια έχει ένα βραβείο;

Δίνει μια ηρεμία. Χορταίνεις. Και πρέπει να έχουμε χορτάτους ανθρώπους στις μέρες μας. Διότι ο πεινασμένος είναι πιο ευάλωτος.

Γιατί ακολουθείτε την τάση που θέλει τον ηθοποιό να σκηνοθετεί;

Μου αρέσει που είμαι ηθοποιός. Η σκηνοθεσία προέκυψε συμπτωματικά. Είναι μεγάλη ευθύνη. Με ρώτησε ο Θωμάς Μοσχόπουλος: «Θα ήθελες να σκηνοθετήσεις κάτι στο Πόρτα του χρόνου που σκεφτόμαστε να το ξανανοίξουμε;». Κι εγώ είπα... αφελώς: «Ναι». Αλλά στην προκειμένη περίπτωση οι ευθύνες δεν περιορίζονται στην καθοδήγηση των ηθοποιών. Εχω αναλάβει και άλλα διαδικαστικά της παραγωγής, τα οποία απαιτούν αρκετό από τον χρόνο μου.

Ποιο είναι το κριτήριο της επιλογής του συγκεκριμένου εφηβικού έργου;

Εχει ενδιαφέρον. Είναι μια αλληγορία για ό,τι περνάμε. Ξέρετε στην Αγγλία το εφηβικό θέατρο είναι διαδεδομένο. Σε μας, πάλι, όχι. Οι έφηβοι στην Ελλάδα δεν πάνε στο θέατρο. Είναι μάλλον απορροφημένοι από τις εφαρμογές των έξυπνων κινητών.

Αν δεν δουν οι έφηβοι το έργο ποιος θα το δει;

Η «Καταστρούπολη» είναι μεν εφηβικό έργο, αλλά ουσιαστικά αφορά ενηλίκους. Πέντε έφηβοι συναντώνται τυχαία σε ένα διαλυμένο τοπίο. Μπορεί να είναι παιδικό δωμάτιο ή μια παιδική ψυχή. Δεν θυμούνται τίποτα, ούτε πώς λέγονται. Μια γριά - την υποδύεται η Ξένια Καλογεροπούλου - εμφανίζεται ξαφνικά, αρχίζει να τους λέει παραμύθια και τους παρακινεί να πουν κι εκείνοι. Ο ένας μετά τον άλλον αρχίζουν τις διηγήσεις και σιγά σιγά καλύπτουν το έλλειμμα που έχει η μνήμη τους.

Θυμίζει πολύ αυτό που ζούμε στην Ελλάδα.

Στη σκηνή θα είναι ενήλικοι ηθοποιοί ηλικίας 35 - 40 ετών. Διότι αυτοί είμαστε οι ανήλικοι στην Ελλάδα σήμερα. Γίνεται αφορμή για να δούμε ποιοι είμαστε. Διότι οι μαμάδες μας έχουν μάθει να αποκτούμε κάτι, αλλά οι μπαμπάδες δεν μας έμαθαν τους κανόνες να αποκτούμε. Και είναι ένας λόγος που φθάσαμε εδώ σήμερα. Και το λέω χωρίς να παραγνωρίζω τη βαρβαρότητα που έχει προκαλέσει ο εξωγενής παράγων. Νομίζω ότι η μεγαλύτερη δυσκολία στην αντιμετώπιση της κρίσης είναι η ασυνειδησία, η κατεστραμμένη ψυχή.

Πώς θα τους κερδίσετε;

Θα σας μεταφέρω μια εμπειρία μου από τον «Ρινόκερο». Είχε κανονιστεί να έρθουν 70 μαθητές από τη Θεσσαλονίκη στο πλαίσιο της πενταήμερης εκδρομής τους. Προς τιμήν των καθηγητών τους, αντί να τους αφήσουν να ξενυχτούν ασκόπως, προγραμμάτισαν να δουν την παράσταση. Στο τέλος του έργου έχω ένα μονόλογο. Τα παιδιά ήταν ανήσυχα κι εμείς, παρότι εκπαιδευμένοι να μη χάνουμε τη συγκέντρωσή μας, δυσκολευόμασταν. Χάρη όμως στα παιδιά βρήκα και πρόσθεσα ακόμη έναν τρόπο στο παίξιμό μου για να κερδίσω την προσοχή τους. Εγινα λίγο πιο διδακτικός, λίγο πιο εκφραστικός.

Πώς ερμηνεύετε το οξύμωρο σχήμα ότι σε αυτή τη δύσκολη εποχή το θέατρο συσπειρώνει κόσμο, παρά το αλμυρό σε κάποιες περιπτώσεις αντίτιμο;

Ίσως συμβαίνει - αν το δούμε μεταφυσικά - σε μια προσπάθεια να διώξει ο κόσμος την ενοχή του επειδή δεν συμμετέχει σε κάτι κοινό. Μάλλον γι' αυτό έρχονται στο θέατρο. Διότι κινητοποιεί τις ψυχές τους με τον ίδιο τρόπο με τον οποίο θα εμπλέκονταν σε κάτι συλλογικό. Και έτσι απενοχοποιεί κάπως την έλλειψη συμμετοχής στα κοινά.

Η πορεία ενός ηθοποιού, δηλαδή αν είναι επιτυχημένη, κρίνεται από τους μεγάλους ρόλους μόνο;

Στην αγορά, ναι. Είναι το μέτρο της επιτυχίας. Το θέμα είναι να μη μένει ο ηθοποιός σε αυτό, αλλά να έχει να πει κάτι. Εχω διαπιστώσει ότι οι άνθρωποι του θεάτρου μένουν στο να κάνουν καλά τη δουλειά τους, κάτι που πολλοί συμπολίτες μας δεν το έχουν. Αυτό έχει και μια παιδικότητα. Υπάρχει η θέρμη να κάνουν κάτι καλά, αλλά δεν περνούν στο επόμενο στάδιο.

Τι πρέπει να κάνουν δηλαδή;

Να πουν κάτι στους γύρω τους. Εκεί είναι το έλλειμμα. Πολλοί από εμάς δεν βλέπουμε τι συμβαίνει γύρω μας, ο χώρος του θεάτρου λειτουργεί ως καταφύγιο για κάποιους. Αυτό προκαλείται από την εγωπάθεια που έχουμε αρκετοί. Η αυτοαναφορικότητα, νομίζουμε πολλές φορές ότι δημιουργεί ταυτότητα. Δεν είναι όμως έτσι. Ο εγωισμός μας είναι πολύ δυνατός και δεν μας αφήνει να δούμε πράγματα έξω από εμάς. Και είναι έντονος στον πολιτικό στίβο, ιδίως στις προοδευτικές δυνάμεις που θα έπρεπε να αρθρώνουν άλλο λόγο αυτή την περίοδο.

Η Αριστερά δηλαδή υποφέρει από εγωισμό;

Μα είναι παγιδευμένη σε αυτόν. Ο λόγος της παραμένει παλιός. Απλώς ο κόσμος τής έχει δώσει παραπάνω εμπιστοσύνη διότι δεν έχει άλλον να εμπιστευτεί.

Οι περισσότεροι πολιτικοί είναι τεμπέληδες. Δεν είναι δουλειά τους να βάζουν τον κόσμο να κάνει τους ήρωες καλώντας τον να ξεσηκωθεί, αλλά να βρίσκουν τρόπους, να προτείνουν για να βγούμε από την κατάσταση που ζούμε. Χωρίς επαναστατικό όραμα δεν μπορεί να υπάρξει επαναστατική δράση. Η Αριστερά χρειάζεται την καθαρτική άθροισή της, όχι για τον εχθρό της αλλά για τον εαυτό της. Επειτα πρέπει να γίνει αντιληπτό ότι οι ιδεολογίες είναι εργαλεία για να ερμηνεύουμε τον κόσμο, δεν είναι φυλακές. Αν η κοινωνία αλλάζει τόσο που μια ιδεολογία δεν μπορεί να την παρακολουθήσει, έχει πρόβλημα.

Τι πρέπει να κάνει;

Χρειάζεται συμμετοχή, συμβιβασμοί ακόμα και με τον «εχθρό», τακτική και στόχος. Ενα κομμάτι της Αριστεράς δίνει την αίσθηση ότι δεν έχει σαφή στόχο και παίζει το παιχνίδι του «εχθρού». Χρειάζονται νέα ονόματα και νοήματα. Η τακτική της ενοχοποίησης για ξεσηκωμό είναι λανθασμένη. Ο ξεσηκωμός θέλει χαρά και ελπίδα. Δεν μπορεί να απευθύνεσαι στον άλλον λέγοντάς του: «Είσαι θύμα, γίνε ήρωας». Δεν αρκεί, ενώ παράλληλα θεωρείς ότι εσύ (σ.σ. εννοεί την Αριστερά) έπραξες το καθήκον σου. Δείξε του τον τρόπο στην πράξη.

Οι ρόλοι στα πρόσφατα έργα που έχετε παίξει δίνουν αφορμή για προβληματισμό σχετικά με τη σημερινή δεινή κοινωνική και οικονομική κατάσταση. Είναι σύμπτωση ή επιδίωξη;

Η εποχή μας χρειάζεται ανθρώπους οι οποίοι όταν αισθάνονται ότι έχουν κάτι να πουν, μέσα στην περιρρέουσα ατμόσφαιρα αφασίας και ακινησίας, να το λένε. Είναι σημαντικό να περάσει από το «δεν ξέρω, δεν καταλαβαίνω» στο «κάτι ξέρω» και να το πει. Διότι με αυτό τον τρόπο θα συνδεθεί με έναν άλλο. Θα δημιουργεί μια γραμμή γνώσης. Και ας μη συμφωνεί ο άλλος. Με ενδιαφέρει να βρίσκω στοιχεία που θα δημιουργήσουν συμμαχία με τους άλλους. Αν μου έλεγαν να παίξω σε ένα σκληρό έργο, για παράδειγμα σε κάποιο της Σάρα Κέιν, δεν θα το έκανα για να πω απλώς πόσο μαύρη είναι η ζωή. Αλλά αν ο σκηνοθέτης μου έλεγε ότι το κάνουμε για να δείξουμε ότι υπάρχει χαραμάδα ελπίδας, ευχαρίστως να συμμετάσχω.

Αποφεύγετε την τηλεόραση ή είναι ιδέα μου;

Μα έτσι όπως είναι τα πράγματα, τι να κάνω; Μου χρωστούν από παλιά. Εδώ δεν εξοφλούν δεδουλευμένα του παρελθόντος, θα πληρώσουν τώρα; Γι' αυτό την αποφεύγω.
Info
«Ρινόκερος» του Ευγένιου Ιονέσκο στο Θησείον, Eνα Θέατρο για τις Τέχνες (Τουρναβίτου 7, Ψυρή, τηλ. 210-3255.444) έως τις 11 Μαΐου
«Καταστρούπολη» του Φίλιπ Ρίντλεϊ στο Θέατρο Πόρτα από 24/6 (στο πλαίσιο του Φεστιβάλ Αθηνών) με τους Αριάδνη Καβαλιέρου, Θανάση Δήμου, Αννα Καλαϊτζίδου, Γιώργο Χρυσοστόμου, Ανδρη Θεοδότου, Χρήστο Σαπουντζή, Ξένια Καλογεροπούλου

MEDIEVAL SONGS FROM LOVE AND LOSS - GILLES BINCHOIS.wmv (youtube, 13/3/2012)

...............................................................

MEDIEVAL SONGS FROM LOVE AND LOSS - GILLES BINCHOIS.wmv 

 Δημοσιεύθηκε στις 13 Μαρ 2012

                        από τον            

Unai Urigoiti-Irizabalbarrena

 

Canciones medievales de amor y de la pérdida del amor interpretadas por Ensemble Gilles Binchois bajo la dirección de Dominique Vellard.