"Τι έγινε λοιπόν στις 25 Μαρτίου του 1821; Τίποτα" του Δημήτρη Φύσσα (http://www.theinsider.gr, 22/3/2014)

.....................................................

Για τους Μωραΐτες ερώτημα...:

 "Τι έγινε λοιπόν στις 25 Μαρτίου του 1821; Τίποτα"

 

.του Δημήτρη Φύσσα

Τι έγινε στις 25 Μαρτίου 1821; Τίποτα.

Διαβάστε μια οποιαδήποτε ιστορία της Επανάστασης, ακόμα και μία από τις θεωρούμενες «συντηρητικές» (Τρικούπης, Κόκκινος, Εκδοτική Αθηνών κ.λπ.) ή ανατρέξτε σε απομνημονεύματα αγωνιστών. Θα δείτε πολύ εύκολα ότι:

Στις 24 του Φλεβάρη ξεκινάει η επανάσταση στη Μολδαβία και στη Βλαχία
Στις 16 του Μάρτη ο Νίκος Σολιώτης χτυπάει πρώτος τους Τούρκους στην Ελλάδα, στο Αγρίδι (κοντά στην Ακράτα)
Στις 17 του Μάρτη αποφασίζεται η εξέγερση στη Μάνη
Στις 21 του Μάρτη αρχίζει η εξέγερση στα Καλάβρυτα
Στις 21 του Μάρτη πετυχαίνει η επανάσταση στην Πάτρα
Στις 22 του Μάρτη ο Δυσσέας (sic) Αντρούτσος γράφει στους Γαλαξ(ε)ιδιώτες ένα περίφημο γράμμα παρακίνησης σε εξέγερση
Στις 23 του Μάρτη εδραιώνεται η επανάσταση στην Καλαμάτα κ.λπ., κ.λπ.

Όλα αυτά πριν την 25η Μαρτίου. Ειδικά ο Παλαιών Πατρών (Π.Π.) Γερμανός στ’ Απομνημονεύματά του γράφει ότι στις 25 του Μάρτη ήταν στην Πάτρα. Στην ίδια πόλη ευλόγησε τους αγωνιστές τον επόμενο μήνα σε μια πλατεία. Λέτε να μην έβαλε στ’ Απομνημονεύματά του αυτό που, αν είχε συμβεί, θα ήταν η σημαντικότερη μέρα της ζωής του;

Ποια ήταν παλιότερα η εθνική μας επέτειος; Μετά την ίδρυση του ελληνικού κράτους, και επί δεκαετίες, εθνική γιορτή της Ελλάδας ήταν η Πρωτοχρονιά, γιατί την 1η του Γενάρη 1822 ψηφίστηκε το πρώτο Σύνταγμα της χώρας («Προσωρινόν Πολίτευμα της Ελλάδος») και ξεκίνησε η νομική ύπαρξη του ελληνικού κράτους.

Ο μύθος που ανακατεύει το μοναστήρι της Αγίας Λαύρας, τον εκεί ευλογούντα Π. Π. Γερμανό, τα εξιδανικευμένα ζωγραφιστά παλικάρια να ορκίζονται σε μια σημαία σχεδόν σαν τη σημερινή, το λάβαρο (πολύ μεταγενέστερη κατασκευή) και την 25η Μαρτίου (ώστε όλα να συμπέσουν με τον «Ευαγγελισμό της Θεοτόκου») είναι πολύ μεταγενέστερος και αποσκοπεί στο να εμφανίσει την ορθόδοξη εκκλησία ως συνιδρύτρια της νέας Ελλάδας.

Την εκκλησία που αποτελούσε το κυριότερο στήριγμα της οθωμανικής εξουσίας, βραχίονα ιδεολογικής πυγμής και φορολογικής επιβολής στους θρησκόληπτους ραγιάδες. Την εκκλησία που αφόρισε τον Ρήγα, τους κλέφτες συλλήβδην το 1806, τον Σούτσο, τον Υψηλάντη και τόσους άλλους το 1821, γιατί τόλμησαν ν’ αμφισβητήσουν την εξουσία του Σουλτάνου και του ανώτατου ορθόδοξου κρατικού υπαλλήλλου του, του εκάστοτε Πατριάρχη.

Εξάλλου, ο απαγχονισμός του Γρηγορίου Ε΄ δεν μπορεί να γίνει κολυμπήθρα του Σιλωάμ και να συγκαλύψει την ανθελληνική δράση του, διότι η οθωμανική εξουσία τον σκότωσε ακριβώς ως ανίκανο κρατικό υπάλληλο, επειδή δεν μπόρεσε ν’ αποτρέψει την εξέγερση.

Στην ίδια φιλοεκκλησιαστική, πεποιημένη γραμμή είναι το ανιστόρητο χωρατό του κρυφού σχολειού. Ευφάνταστοι ζωγραφικοί πίνακες (πιθανώς μεγάλης καλλιτεχνικής, αλλά μηδενικής ιστορικής αξίας, σαν το «Κρυφό σχολείο» του Γύζη), αθώα κελάρια μοναστηριών, το (φράγκικης μελωδίας) τραγουδάκι «Φεγγαράκι μου λαμπρό», ανιστόρητοι πανηγυρικοί λόγοι παπάδων ή δασκάλων και, ιδίως, συνεχής «παραδοσιακή» επανάληψη: αυτά είναι τα στηρίγματα της 25ης Μαρτίου 1821 και του κρυφού σχολειού.

Αλλά πρόκειται για μύθους, ορισμένης μάλιστα χάλκευσης, όχι για ιστορία. Κι όποιος ξεκινήσει να ψάχνει, μετά δεν σταματάει. Διαβάζει «Ελληνική Νομαρχία», Φωτάκο, Κοραή, Κοντογιώργη, Αγγέλου, Πετρόπουλο κ.λπ.

Τι έγινε λοιπόν στις 25 Μαρτίου του 1821; Τίποτα.

"Ο πολιτισμός ως εμπορεύσιμο προϊόν" Του Κώστα Μπεβεράτου (01 Μαρ 2014 | tvxsteam tvxs.gr)

............................................................

Ο πολιτισμός ως εμπορεύσιμο προϊόν

Του Κώστα Μπεβεράτου

11:24, 01 Μαρ 2014 | tvxsteam tvxs.gr/node/149750

 

 

Ο πολιτισμός πηγάζει από την νοητική λειτουργία της συνείδησης και μας ξεχωρίζει με μοναδικό τρόπο από κάθε άλλο ζωικό είδος. Σαν ανθρώπινα όντα δεν έχουμε να επιδείξουμε τίποτα σημαντικότερο από την ικανότητα να αναπτύσσουμε την αυτοσυνείδηση και την αλληλοκατανόηση μέσα από την διαρκή διαδικασία που ονομάζουμε ανάπτυξη του πολιτισμού.

Τα τεχνολογικά επιτεύγματα, οι επιστημονικές ανακαλύψεις, τα αυτοκίνητα, τα αεροπλάνα και οι πορσελάνινοι λουτροκαμπινέδες, χωρίς την ύπαρξη της αυτοσυνείδησης και της αλληλοκατανόησης θα μας καθιστούσαν, το πολύ, προηγμένους ουρακοτάγκους. 

Αυτό που αρεσκόμαστε να θαυμάζουμε ως ιδιαίτερο χαρακτηριστικό της ανθρωπινότητάς μας είναι η ικανότητα να στοχαζόμαστε, να φιλοσοφούμε, να αναπτύσσουμε αξιακά συστήματα προκειμένου να μας καθοδηγούν τόσο στις προσωπικές επιλογές όσο και στις συλλογικές. Σε μία διαρκή, αμφίδρομη διαδικασία, η ανθρώπινη συνείδηση διαμορφώνει τον πολιτισμό και ο πολιτισμός διαμορφώνει την ανθρώπινη συνείδηση.

Μέσα από μια άλλη αμφίδρομη διαδικασία που ωστόσο ελάχιστα ή καθόλου σχετίζεται με την συνείδηση αλλά περισσότερο σχετίζεται με τον δυναμισμό των οικονομικών μεγεθών, η διαμόρφωση πολυπληθών κοινωνιών εδώ και λίγες μόλις χιλιάδες χρόνια και σε συνδυασμό ή ως αποτέλεσμα της ανάπτυξης των τεχνολογιών, επέφερε σημαντικές αλλαγές στην ανθρώπινη φυσιολογία οι οποίες δεν μπορούν να γίνουν εύκολα αντιληπτές σε όλο το εύρος τους από την ανθρώπινη νόηση.

Σαν άνθρωποι, έχουμε μια πρωτόγονη –νεογέννητη συνείδηση, ενώ τα τεχνολογικά μας επιτεύγματα και η συσσώρευση πλούτου και ισχύος στα χέρια ορισμένων, μας εξωθούν με υπερβολική ταχύτητα σε ένα άγνωστο μέλλον το οποίο δεν έχουμε την παραμικρή ιδέα πώς να διαχειριστούμε.
Οι πολυπληθείς κοινωνίες, διαμορφώθηκαν βασισμένες στην αρπακτικότητα ορισμένων και στην υποταγή των υπολοίπων. Στην πραγματικότητα οι πολυπληθείς κοινωνίες από την πρώτη στιγμή της δημιουργίας τους αποτελούνται από ορισμένους κυρίαρχους που επέβαλαν την θέση τους με την βία, και από πολλούς οι οποίοι ως κοπάδια ανθρώπινων όντων προορίζονται να παράγουν πλούτη για αυτούς τους κυρίαρχους. Αν και αυτό το αφύσικο μοντέλο για τα κοινωνικά δεδομένα μέχρι την εμφάνισή του, επέφερε εξ αρχής αντιδράσεις από την μεριά των υποταγμένων και ενίοτε εναλλαγή στις θέσεις των κυρίαρχων, παραμένει κατ’ ουσίαν όλα αυτά τα εκατοντάδες ή χιλιάδες χρόνια, αναλλοίωτο.

Δεν έχουμε μέχρι στιγμής πετυχημένο παράδειγμα διαχείρισης πολυπληθών κοινωνιών οι οποίες να μην βασίζονται στην δυνάστευση των πολλών από τους λίγους. Επειδή όμως η όποια δυνάστευση έρχεται σε αντίθεση με την κοινή αποδοχή, τόσο οι προσπάθειες ανατροπής της είναι διαρκείς, όσο και, συχνά, εμφανίζονται με ένταση σκέψεις και ενέργειες που επιδιώκουν την πλήρη κατάργησή της.

Πάνω σε αυτή την αντίφαση οικοδομείται ο ανθρώπινος πολιτισμός. Οι δυνάστες προσπαθούν με κάθε μέσο να προβάλλουν την αδιαμφισβήτητη υπεροχή τους κατασκευάζοντας μεγαλεπίβολα έργα και προβάλλοντας τον εαυτό τους με περίτεχνα άμφια ομοιάζοντας ως αγαθοί γίγαντες, αποφασιστικοί πατέρες και στοργικές μητέρες. Από την άλλη, οι υποταγμένοι χτίζουν μέσα στους αιώνες τα δικά τους μικρά και μεγάλα μνημεία τα οποία όσο και αν οι κυρίαρχοι προσπαθούν να εξαφανίζουν, αυτά -μόλις βρεθεί μια ελάχιστη χαραμάδα- απλώνουν τις ρίζες τους κάθε φορά από την αρχή.

Το αίτημα για ειρήνη και δικαιοσύνη δεν θα μπορέσει να το ξεριζώσει καμμιά εξουσία από τις ανθρώπινες συνειδήσεις, Αυτό το αίτημα εμφανίζεται με διάφορες μορφές σε ένα μεγάλο μέρος της πολιτιστικής παραγωγής. Η  εξουσία, μαζί και το παρά φύση δίκαιο που αυτή ορίζει με την βία, αμφισβητούνται χωρίς περιστροφές από την αρχαιότητα, όπως για παράδειγμα μέσα από τα λόγια του Προμηθέα και της Αντιγόνης, ενώ ο προβληματισμός γύρω από το κοινωνικό ζήτημα καλύπτει μεγάλο μέρος της σωσμένης βιβλιογραφίας.

Η ελεύθερη πολιτιστική παραγωγή είναι το μόνο εργαλείο που διαθέτουμε σαν άνθρωποι προκειμένου να διατηρούμε και να αναπτύσσουμε τα ανθρώπινα χαρακτηριστικά μας. Αν επιτρέψουμε να διακοπεί αυτή η διαδικασία τότε αναπόφευκτα θα χάσουμε την ανθρωπινότητά μας και θα αρχίσουμε να ομοιάζουμε με οργανισμούς που με απόλυτη επιτυχία έχουν ανάγει την οικονομία σε μόνο πυλώνα της επιβίωσής τους.
Η οικονομία για να λειτουργεί με επιτυχία χρειάζεται μόνο αυστηρές ιεραρχικές δομές και αυστηρή κατανομή εργασιών. Αυτά τα χρησιμοποιοούν με μεγάλη επιτυχία οργανισμοί όπως τα μυρμήγκια, οι τερμίτες και οι μέλισσες. Και τα τρία αυτά είδη δεν διαθέτουν την νοητική ικανότητα της αυτοσυνείδησης. Παρ' όλα αυτά τα οικονομικά συστήματα που διαμορφώνουν είναι τόσο πετυχημένα ώστε η βιομάζα τους πάνω στην γη να είναι υπερπολλαπλάσια αυτής των ανθρώπων.

Η επιδίωξη να ενταχθεί ο πολιτισμός στο πλαίσιο που ορίζει η οικονομία, και ειδικά ο τύπος της οικονομίας που διαμορφώνεται από την εδραιωμένη αρπακτικότητα των λίγων εναντίων των πολλών, φανερώνει από την μία την περιορισμένη αντίληψη που έχουν αυτοί οι λίγοι για τον πολιτισμό, και από την άλλη, την τύφλωση που διακατέχει κάθε αρπακτικό άνθρωπο ή ομάδα μπροστά στις καταστροφές και στην δυστυχία που δρομολογεί.

Για τον πολιτισμό, η εμπορική αξία ενός πολιτιστικού έργου είναι παντελώς αδιάφορη προς την πνευματική αξία του. Πανάκριβα έργα και υπερπαραγωγές μπορούν να υποβιβάσουν ολόκληρη την ανθρωπότητα στο επίπεδο των πιο αποκρουστικών όντων, ενώ λίγες σημειώσεις πάνω σε ένα ευτελές χαρτί μπορούν να μας εξυψώσουν στο επίπεδο της πιο σημαντικής γνώσης.

Η πρόθεση μιας κοινωνίας να χρηματοδοτήσει την πολιτιστική παραγωγή, αλλά πολύ περισσότερο την καλλιτεχνική παιδεία, φανερώνει το ενδιαφέρον που δείχνει για την ανάπτυξη και εκβάθυνση του εξανθρωπισμού της. 

Το ενδιαφέρον μιας κοινωνίας να δημιουργήσει υπεραξία και εμπορικό πλεόνασμα, είτε από τα πνευματικά δημιουργήματα ανθρώπων που συχνά θυσίασαν την κοινώς νοούμενη ευζωία τους προκειμένου να τα δημιουργήσουν, είτε από την παραγωγή έργων που διαμορφώνονται εξολοκλήρου από τους νόμους του εμπορίου, φανερώνει μόνο το βάθος της εξαθλίωσής της.

Φίλιππο Τομάσο Μαρινέτι: Ο «πατέρας» του φουτουρισμού (02 Δεκ 2013 | tvxsteam tvxs.gr)

..............................................................

Φίλιππο Τομάσο Μαρινέτι: Ο «πατέρας» του φουτουρισμού

09:32, 02 Δεκ 2013 | tvxsteam tvxs.gr/node/49456

 

^{«O Φουτουρισμός βασίζεται στην πλήρη ανανέωση της ανθρώπινης ευαισθησίας, που προκαλείται από τις μεγάλες επιστημονικές ανακαλύψεις. Oι άνθρωποι που χρησιμοποιούν τον τηλέγραφο, το τηλέφωνο, το φωνόγραφο, το ποδήλατο, τη μοτοσικλέτα, το αυτοκίνητο, το υπερωκεάνιο, το πηδαλιοχούμενο, το αεροπλάνο, τον κινηματογράφο, τη μεγάλη εφημερίδα δεν έχουν ανακαλύψει ακόμη πως αυτά τα μέσα επικοινωνίας, μεταφοράς και πληροφόρησης ασκούν αποφασιστική επίδραση στην ψυχή τους»}

 

Δημιουργός του ιδρυτικού μανιφέστο του φουτουρισμού το 1909, ο Ιταλός ποιητής Φίλιππο Τομάσο Μαρινέτι αποτέλεσε τη βασική μορφή του φουτουριστικού κινήματος. Βασική του αρχή είναι πως πρέπει να αφήσουμε το ρομαντισμό, τις παλιές μορφές και σχήματα, την παράδοση, την ηθική και την αρχαιολογία, τα μουσεία κλπ., και να υμνήσουμε τη δύναμη, την ταχύτητα, τον πόλεμο –που θεωρείται υγεία του κόσμου-, την πολυτέλεια, τις μηχανές.

Γεννημένος στις 22 Δεκεμβρίου 1876 στην Αλεξάνδρεια της Αιγύπτου, ο Φίλιππο Τομάσο Μαρινέτι, έλαβε την εκπαίδευσή του σε Αίγυπτο, Γαλλία, Ιταλία και Ελβετία. Η λογοτεχνική του καριέρα ξεκίνησε από ένα ιταλογαλλικό περιοδικό στο Μιλάνο. Το μεγαλύτερο μέρος της ζωής του έζησε στη Γαλλία, παρότι επισκεπτόταν συχνά την Ιταλία και έγραφε και στις δύο γλώσσες.

Η επίσημη ημερομηνία γέννησης του Φουτουρισμού θεωρείται ότι αποτελεί η 20η Φεβρουαρίου του 1909, όταν ο Μαρινέτι δημοσιεύει στην γαλλική εφημερίδα Le Figaro το μανιφέστο του φουτουρισμού. Το τελυαταίο θεωρείται και το σημαντικότερο έργο του ποιητή, πηγή έμπνευσης και για άλλους Ιταλούς καλλιτέχνες της εποχής, όπως ο Κάρλο Καρά, ο Ουμπέρτο Μποτσιόνι και ο Τζιάκομο Μπάλα.

Στα τελευταία έργα του Μαρινέτι επαναλαμβάνονται τα θέματα που εισήγαγε το 1909 με το μανιφέστο του. Το 1910, εκδίδει ένα χαοτικό μυθιστόρημα, υπό τον τίτλο Mafarka le Futuriste, όπου αντικατοπτρίζεται και αναπτύσσεται διεξοδικώς η θεωρία του. Στην συλλογή ποιημάτων Guerra sola igiene del mundo (1915) ο Μαρινέτι χαιρέτησε το ξέσπασμα του Α' παγκοσμίου πολέμου και ενθάρρυνε την συμμετοχή της Ιταλίας.

Το 1918 ιδρύει το Φουτουριστικό Πολιτικό Κόμμα (Partito Politica Futurista) και ο ίδιος αποτελεί έναν από τους πρώτους υποστηρικτές του φασιστικού ιταλικού κόμματος που θεωρεί ως μία φυσική συνέχεια του φουτουρισμού. Παρότι οι θέσεις του Μαρινέτι θεωρείται ότι βοήθησαν σημαντικά την έξαρση του ιταλικού πατριωτισμού, ο ίδιος έχασε τους περισσότερους υποστηρικτές του τη δεύτερη δεκαετία του 20ου αιώνα. Το τελευταίο αποδίδεται στο γεγονός ότι ο φουτουρισμός έπαψε να υφίσταται ως οργανωμένο κίνημα τη δεκαετία του 1920, εξαιτίας του χαμού πολλών εκφραστών του στη διάρκεια των πολέμων, με τον Μαρινέτι να έχει απομείνει ο μοναδικός υποστηρικτής.

Ο «πατέρας» του φουτουρισμού έφυγε από τη ζωή στις 2 Δεκεμβρίου 1944 στην Ιταλία.

"Η ομιλία Χατζιδάκι για το ρεμπέτικο." της Γιώτας Σύκκα (23 Ιουλ 2012 | tvxsteam tvxs.gr)

...............................................................

Η ομιλία Χατζιδάκι για το ρεμπέτικο. 

Της Γιώτας Σύκκα

08:07, 23 Ιουλ 2012 | tvxsteam tvxs.gr/node/101400

 

 

Ιανουάριος του 1949. Ο πόλεμος έχει τελειώσει, αλλά η βαθιά τραυματισμένη ελληνική κοινωνία δεν μπορεί ακόμα να ζήσει μια ελεύθερη ζωή. Το ιδεολόγημα «Πατρίς, θρησκεία, οικογένεια» στερεώνεται επίσημα και επιτακτικά. Κράτος και παρακράτος αλληλοσυμπληρώνονται στην αυθαιρεσία. Ενώ σύγχρονο ελληνικό τραγούδι επιτρέπεται να είναι μόνο η εξελληνισμένη εκδοχή της δυτικής ελαφρότητας. Το ρεμπέτικο είναι κυνηγημένο από τη δεξιά και συκοφαντημένο από την αριστερά. Ωστόσο αρχίζει να ξεφεύγει από τα όρια του λαϊκού περιγύρου που το γέννησε και γίνεται όλο και πιο δημοφιλές.

Πολλοί αστοί και διανοούμενοι το αντιμετωπίζουν περιφρονητικά. Μα όχι όλοι. Αυτήν ακριβώς τη στιγμή και αυτό ακριβώς το περιβάλλον διαλέγει ένας τολμηρός νεαρός συνθέτης για να δώσει μια διάλεξη που, όχι μόνο δικαιώνει το ρεμπέτικο ως «μια τέχνη γνησίως και μοναδικά ελληνική», αλλά και τολμά να εντοπίσει ως βασική πηγή του την «αυστηρή και απέριττη εκκλησιαστική υμνωδία». Το παραλληλίζει μάλιστα με την αρχαία τραγωδία και, σε ορισμένες περιπτώσεις, μουσικά με τον Μπαχ και στιχουργικά με τον Κορνάρο και τον Λόρκα. Μόλις 24χρονος τότε, ο Μάνος Χατζιδάκις μιλάει με παρρησία στο Θέατρο Τέχνης και έπειτα παρουσιάζει τον Μάρκο Βαμβακάρη και τη Σωτηρία Μπέλλου που τραγουδούν στο έκπληκτο κοινό.

Ανάγκη για ό,τι μικρό, αληθινό και ταπεινό

Η διάλεξη προκαλεί αντιδράσεις. Μέχρι που η αστυνομία ειδοποιεί διακριτικά τη μητέρα του Χατζιδάκι να προσέχει για λίγο καιρό ο γιος της όταν κυκλοφορεί στη γειτονιά τους, στο Παγκράτι. Ας δούμε, όμως, πώς ο ίδιος ο συνθέτης οδηγήθηκε σ' αυτό το τόλμημά του. Το πρώτο ερέθισμα, όπως και στην ίδια τη διάλεξή του αποκαλύπτει, υπήρξε προσωπικό:

«Κατοχή. Πάνω σε μια γυμνή και παγωμένη άσφαλτο με μοναδικό φωτισμό την ψυχρή όψη ενός φεγγαριού, προχωράμε μ' ένα φίλο. Ενας λεπτός μα διαπεραστικός ήχος μπουζουκιού καθρεφτίζεται -λες- μες στην άσφαλτο και μας ακολουθεί βήμα προς βήμα. Ο φίλος μου προσπαθεί να μου εξηγήσει τη διάθεση φυγής και την έντονη εμμονή σ' αυτή τη διάθεση που κρατούν οι τέσσερις νότες του περιφερόμενου τότες τραγουδιού «Θα πάω εκεί στην αραπιά». Μάταια προσπαθούσε να μου μεταδώσει τη συγκίνησή του και να μου δείξει μαζί αυτό το αντίκρισμα που υπήρχε αυτής της «διάθεσης φυγής» - καθώς την ονόμαζε στην όλη δημιουργημένη ατμόσφαιρα της πολιτείας των Αθηνών. Του λόγου μου -κάπως δικαιολογημένα βλέπετε με τη μικρή μου τότες ηλικία- του έφερνα όλες μου τις αντιρρήσεις, κουβαλώντας γνωστά επιχειρήματα που ιδιαίτερα σήμερα χρησιμοποιούνται πάρα πολύ από Αθηναίους της ώριμης ηλικίας. Δηλαδή περί αγοραίου, φτηνού και χυδαίου είδους, καθώς και άλλα παρόμοια. Αυτός όμως επέμενε τονίζοντας την κάθε λέξη του σύμφωνα με τον ρυθμό «Θα πάω εκεί στην αραπιά», θέλοντας ίσως να μου δώσει και μια ρυθμική επαλήθευση των όσων έλεγε πάνω στο τραγούδι».

Μετά την Κατοχή, μεγαλύτερος πλέον, αναγνωρίζει και ο ίδιος όχι μόνο τη γνησιότητα και την αξία του τραγουδιού που του αποκάλυπτε ο φίλος του, αλλά και τη σημασία του για τη μεταπολεμική ελληνική κοινωνία: «Μετά τον πόλεμο», θα εξηγούσε πολύ αργότερα ο Χατζιδάκις, «η παραδοσιακή Δεξιά με το πρόσχημα τού «κινδύνου» από ένα αμετανόητο 11% της Αριστεράς χάρισε στον τόπο άγρια τρομοκρατία υπηρετώντας τα συμφέροντα μιας ύποπτης ντόπιας νομενκλατούρας, κυρίως βασιζόμενη στον δοσιλογισμό, στην προδοσία και στη μικροαστική ηθική των απερχομένων. Ετσι, στο όνομα μιας ειδεχθούς εθνικοφροσύνης γνώρισε ο τόπος την πιο ξέφρενη επιβίωση των άρρωστων φασιστικών στοιχείων, που αντί να υποστούνε τιμωρία, ανακάλυψαν τους εαυτούς τους «εν δυνάμει», σχηματίζοντας μάλιστα και τα πρώτα έμβρυα τής δικτατορίας και της ιωαννιδικής τρομοκρατίας του '67».

Οπως γίνεται συνήθως, η πολιτική καταπίεση είχε και την αισθητική της εκδοχή: «Η χώρα ήταν κατεστραμμένη (...) και το επίσημο ελληνικό κράτος εκείνου του καιρού χτυπούσε κάθε τόσο ένα τεράστιο γκονγκ από το ραδιόφωνο για να μας θυμίζει, με βροντερή φωνή, πως είμαστε τριών χιλιάδων χρόνων γέροι, λες κι ήταν φάρμακο ή συνταγή για ανοικοδόμηση (...) Ετσι λοιπόν γεννήθηκε η ανάγκη για ό,τι μικρό, αληθινό και ταπεινό: αντίδραση υγιής, των φωτισμένων, στον φανφαρονισμό και στον επίσημο προγονόπληκτο σκοταδισμό (...) Χωρίς τον μπαγλαμά και το ασηχτήρ τού μπουζουκιού, χωρίς τον χασικλίδικο καημό της μάγισσας και τον χορό μιας αλεξανδριανής φελλάχας, θα 'χαμε γίνει πρόβατα έτοιμα για σφαγή, στο όνομα τού Πατρός, παντός υιού και κάθε μορφής έθνους».

Προέκταση του βυζαντινού μέλους

Ο Χατζιδάκις δεν έμεινε στα λόγια. Στήριξε με πράξεις αυτή την αντίδραση στον «επίσημο προγονόπληκτο σκοταδισμό». «Ετσι», θυμόταν αργότερα ο Κώστας Ταχτσής, «κινήσαμε, όλοι μαζί, με πρώτο και καλύτερο το Μάνο, αψηφώντας τα χάχανα και τις αποδοκιμασίες των αστών και των ενεργουμένων τους, για τη δημιουργία μιας νέας, γνήσια ελληνικής αισθητικής, που αυτή τη φορά, λέγαμε, θ' απλωνόταν -χάρη στην «πτητικότητα» της μουσικής- σ' ολόκληρο το γεωγραφικό και κοινωνικό χώρο της Ελλάδας, και ποιος ξέρει, ίσως ακόμα παραέξω».

Μ' αυτή την προσδοκία έδωσε ο συνθέτης και τη διάλεξη στο Θέατρο Τέχνης. Μιλά κατ' αρχήν για τα βασικά θέματα του ρεμπέτικου - τον έρωτα και τη φυγή: «Ενας ανικανοποίητος έρωτας που ξεκινάει από την πιο κυνική στάση και φτάνει με μια πρωτόγονη ένταση μέχρι τα πλατειά χριστιανικά όρια της αγάπης και μια φυγή που επιβάλλεται νοσηρά -θα 'λεγα- από αδυναμία, μια που οι συνθήκες παραμένουν το ίδιο σκληρές σα μέταλλο στον άνθρωπο που κινάει για ν' αγαπήσει μ' όλη του τη δύναμη κι όσο μπορεί περισσότερο».

Ειρωνεύεται τους «υγιείς ηθικολόγους» που θεωρούν το ρεμπέτικο «αρρωστημένο» εν αντιθέσει με το δημοτικό τραγούδι: «Είμαι βέβαιος πως το δημοτικό μας τραγούδι τους είναι το ίδιο οχληρό όπως και το ρεμπέτικο, με τη διαφορά πως δεν τολμούν να ομολογήσουν ότι δεν τους αρέσει». «Η ζωτικότητα καίγεται, η ψυχικότητα αρρωσταίνει, η ωραιότητα παραμένει. Αυτό είναι το ρεμπέτικο. Κι από 'δω πηγάζει η θεματολογία του».

Ο ζεϊμπέκικος, τονίζει ο Χατζιδάκις, «είναι ο πιο καθαρός, συγχρόνως ελληνικός ρυθμός. Ο δε χασάπικος έχει αφομοιώσει μια καθαρή ελληνική ιδιομορφία. Πάνω σ' αυτούς τους ρυθμούς χτίζεται το ρεμπέτικο τραγούδι, του οποίου παρατηρώντας τη μελωδική γραμμή, διακρίνομε καθαρά απάνω την επίδραση ή καλύτερα την προέκταση του βυζαντινού μέλους (...)». Στέκεται ιδιαίτερα στο ύφος αυτού του τραγουδιού: «Και στη μελωδία και στα λόγια και στο χορό, δεν υπάρχει κανένα ξέσπασμα, καμιά σπασμωδικότητα, καμιά νευρικότητα. Δεν υπάρχει πάθος. Υπάρχει ή ζωή με την πιο πλατειά έννοια. Ολα δίνονται λιτά, απέριττα με μια εσωτερική δύναμη που πολλές φορές συγκλονίζει.

Μήπως αυτό δεν είναι το κύριο και μεγάλο στοιχείο που χαρακτηρίζει την ελληνική φυλή; Και ακόμα ολάκερο το λαμπρό μεγαλείο της αρχαίας τραγωδίας και όλων των αρχαίων μνημείων, δεν βασίζεται πάνω στην καθαρότητα, στη λιτή γραμμή και προπαντός στο απέραντο αυτό sostenuto που προϋποθέτει δύναμη, συνείδηση και πραγματικό περιεχόμενο;».

Και αφού παρουσιάζει τον Βαμβακάρη και την Μπέλλου, που παίζουν και τραγουδούν λίγα τραγούδια δικά τους, του Βασίλη Τσιτσάνη και του Γιάννη Παπαϊωάννου, ο Χατζιδάκις επανέρχεται για να επισημάνει: «Ακούσατε με τι ψυχρότητα και αυστηρότητα ειπώθηκαν αυτά τα πέντε τραγούδια. Ο ρυθμός δεν ξέφυγε ούτε πιθαμή για να τονίσει κάτι πιο έντονα, οι φωνές ίσιες, μονοκόμματες λες και τα λόγια δεν είχαν συγκίνηση. Ετσι είναι. Τίποτες που να σε προκαλέσει να τα προσέξεις, να τα ξεχωρίσεις. Πρέπει να ξελαφρώσεις μέσα σου για να δεχτείς τη δύναμή τους. Αλλιώς τα χάνεις γιατί αυτά δεν σε περιμένουν».

Και να πώς ολοκλήρωσε την ιστορική διάλεξή του: «Ποιος ξέρει τι καινούργια ζωή μας επιφυλάσσουν τα «νωχελικά 9/8» για το μέλλον. Ομως εμείς θα 'χουμε πια για καλά νοιώσει στο μεταξύ τη δύναμή τους».

Αποκηρύσσω μετά βδελυγμίας τη σχέση μου...

Τότε, ακόμα κι εκείνος, που υπήρξε από νέος προφητικός, δεν μπορούσε να φανταστεί ότι το λαϊκό τραγούδι που τόσο είχε παινέσει για την αγνότητά του, θα εκτρεπόταν σε μια εμπορική κατάχρηση. Πολλά χρόνια αργότερα αναγνώρισε: «Ηταν ανάγκη να βρούμε το ταπεινό, το ασήμαντο, το σημερινό από το οποίο θα πιανόμασταν και θα συμφιλιωνόμασταν με τη μικρότητά μας. Πριν, όμως, αυτό γίνει ουσία πνευματική, ήρθε ο τουρισμός. Και άρχισε η βιομηχανοποίηση της γραφικότητας».

Δεν αρνήθηκε, μάλιστα, μέρος της ευθύνης: «Η επιτυχία των «Εξι λαϊκών ζωγραφιών» ξύπνησε τους εμπόρους, τα ελαφρά θέατρα, τους μικροπρεπείς μουσικούς, τη βαθμιαία αναπτυσσόμενη τουριστική επιδίωξη, το εύκολο «ελληνικόν μένος» των διεθνών μας προσωπικοτήτων, ώσπου ήρθε η ταινία «Ποτέ την Κυριακή» και στάθηκε η χαριστική βολή σ' αυτό που υπήρξε κάποτε το λαϊκό τραγούδι».

Το 1973, στο ντοκιμαντέρ του Βασίλη Μάρου «Μπουζούκι», ο Μ. Χατζιδάκις επισημαίνει: «Αυτό το οποίο σήμερα υπάρχει ως ρεμπέτικο τραγούδι είναι ένα βιομηχανικό κατασκεύασμα το οποίο έχει μεγάλη πέραση και ιδιαίτερα στην Ευρώπη όπου επιζητούν να ανακαλύπτουν καινούργιους ηχητικούς τρόπους. Σήμερα τα βήματα έχουν κωδικοποιηθεί. Αρα δεν υπάρχει έκπληξη, το δραματικό ενδιαφέρον, το να σου αποκαλύπτεται ο χορευτής την ώρα που χορεύει». Αρκετά μετά τη μεταπολίτευση σημειώνει: «...Από κει και πέρα, όταν το ρεμπέτικο έγινε τόσο αφόρητα νόμιμο, όσο και το Κομμουνιστικό Κόμμα στις μέρες μας, αποκηρύσσω μετά βδελυγμίας τη σχέση μου μ' αυτό».

Στην πραγματικότητα, ποτέ δεν έπαψε να αγαπά και να εκτιμά την πιο γνήσια, αυστηρή έκφραση του λαϊκού τραγουδιού. Δεν είναι τυχαίο που το 1979 κάλεσε τον Γιώργο Ζαμπέτα στο Τρίτο Πρόγραμμα και μοιράστηκε μαζί του μια ιστορική εκπομπή. Ούτε που το 1989 εξέδωσε από τον «Σείριο» την ηχογράφηση του προγράμματος του Ακη Πάνου στο «Επειγόντως».

Εξήντα τρία χρόνια μετά την περίφημη εκείνη διάλεξη, οι μαθητές διδάσκονται γι' αυτήν στο σχολικό βιβλίο «Αισθητική αγωγή - Μουσική». Το βιβλίο της Γ΄ Γυμνασίου αναφέρει ότι έγινε το 1948 - ένα λάθος που κάνουν κι άλλοι. Παραπέμπει ωστόσο στην επίσημη ιστοσελίδα του Χατζιδάκι, όπου κάθε νέος μπορεί να τη διαβάσει ολόκληρη. Και συγχρόνως να μάθει περισσότερα για μια προσωπικότητα του παρελθόντος που δίνει ένα παράδειγμα τόλμης για το μέλλον.

Πηγή: Καθημερινή

 Θα πάω εκεί στην Αραπιά

 Συνθέτης Τσιτσάνης Τραγουδιστής Έτος ηχογρ. 1939
Τραγουδάει ο Στράτος Παγιουμτζής με τον συνθέτη




Θα πάω εκεί στην Αραπιά, γιατί μ' έχουν μιλήσει,

για μια μεγάλη μάγισσα, τα μάγια να μου λύσει.


Και θα της πω τα βάσανα, αυτά που 'χω τραβήξει

και τα σημάδια της τρελής σε μια φωτιά να ρίξει.


Ν' ανάψουνε και να καούν, πως έκαψαν κι εμένα,

τα μάγια να της πιάσουνε, να σέρνεται στα ξένα.

"Η Αθήνα δικάζει πάλι τον Σωκράτη" ΑΠΟ ΤΟΝ ΣΤΑΥΡΟ ΔΙΟΣΚΟΥΡΙΔΗ ("LIFO", 23.5.2012)

.............................................................

ΑΠΟ ΤΟΝ ΣΤΑΥΡΟ ΔΙΟΣΚΟΥΡΙΔΗ

"LIFO", 23.5.2012

Η Αθήνα δικάζει πάλι τον Σωκράτη

Η Δίκη του Σωκράτη, που επαναλαμβάνεται την Παρασκευή στη Στέγη Γραμμάτων και Τεχνών, μας φέρνει αντιμέτωπους με τον θεμελιωτή της ελεύθερης σκέψης και το δημοκρατικό πολίτευμα. Ο Αντώνης Σ. Παπαδημητρίου, δικηγόρος και πρόεδρος του Ιδρύματος Ωνάση, εξηγεί γιατί παίρνει το μέρος της Αθηναϊκής δημοκρατίας και κατηγορεί τον μέγιστο φιλόσοφο ως πνευματικό ηγέτη των τυράννων της εποχής.

Το 399 π.Χ. ο Σωκράτης αντιμετωπίζει στην Αθήνα τις κατηγορίες ότι δεν σέβεται τους θεούς της πόλης, ότι εισάγει καινά δαιμόνια και ότι διαφθείρει τους νέους της πόλης. Δικάζεται από το Δικαστήριο της Ηλιαίας που αποτελείται από 500 Αθηναίους πολίτες. Καταδικάζεται σε θάνατο από τους 320 και στη συνέχεια, αρνούμενος να εγκαταλείψει την πόλη, δέχεται τη θανατική ποινή και πίνει το κώνειο. Δυόμισι χιλιάδες χρόνια αργότερα, σήμερα, διακεκριμένοι ανώτατοι δικαστές και νομικοί από την Ευρώπη και τις ΗΠΑ συγκεντρώνονται στην Κεντρική Σκηνή της Στέγης Γραμμάτων & Τεχνών για να επαναλάβουν την ιστορική δίκη του Σωκράτη. Δικαστές και κοινό καλούνται ν’ αποφασίσουν αν ο Σωκράτης τελικά καταδικάστηκε επειδή τόλμησε να εκφράσει ελεύθερα τη γνώμη του ή γιατί τα καινά δαιμόνια που εισήγαγε είχαν στόχο να βλάψουν την αθηναϊκή δημοκρατία.

Πώς προέκυψε η ιδέα για την επανάληψη της Δίκης του Σωκράτη;

Η ιδέα προέκυψε από μια μελέτη που έκανα πάνω στο θέμα του Σωκράτη και από ενδιαφέρουσες συζητήσεις που είχα. Εξετάσαμε αυτό το πολιτικό φαινόμενο της φιλοσοφικής αθωότητας και πολιτικής ενοχής του Σωκράτη. Η δημοκρατική Αθήνα, αυτό το ιδανικό της δημοκρατίας, κατηγορείται, κατά τη γνώμη μου άδικα, ότι σκότωσε τον ιδεώδη φιλόσοφο, τον Σωκράτη. Από τη μελέτη που έχω κάνει έχω καταλήξει στο συμπέρασμα ότι ο Σωκράτης μπορεί να ήταν ένας πολύ μεγάλος φιλόσοφος, ίσως ο μεγαλύτερος όλων των εποχών, η συγκεκριμένη όμως δίκη είχε διαφορετικό χαρακτήρα. Δεν δικάστηκε ο Σωκράτης για τις φιλοσοφικές του ιδέες, δικάστηκε ο άνθρωπος Σωκράτης. Καλώς ή κακώς, κακώς κατά τη γνώμη μου, έτυχε να είναι ο πνευματικός ηγέτης της τυραννίας των Τριάκοντα στην Αθήνα. Σας θυμίζω ότι με τη λήξη του Πελοποννησιακού Πολέμου η σπαρτιατική φρουρά είχε εγκαταστήσει στην Αθήνα τριάντα τυράννους, εκ των οποίων οι δύο ήταν αγαπημένοι φίλοι και μαθητές του Σωκράτη. Αυτοί οι Τριάκοντα Τύραννοι σκότωσαν σε εννέα μήνες 1.600 Αθηναίους. Όταν αποκαταστάθηκε, η δημοκρατία έδωσε αμνηστία στους Ολιγαρχικούς, οι οποίοι εγκατέλειψαν την Αθήνα και πήγαν στην Ελευσίνα. Ένα χρόνο μετά οι Ολιγαρχικοί ξεκίνησαν νέα προσπάθεια να ανακαταλάβουν την εξουσία στην Αθήνα, αλλά τότε οι Αθηναίοι αντέδρασαν και για καθαρά πολιτικούς λόγους δίκασαν τον Σωκράτη, ο οποίος ήταν ο πνευματικός ηγέτης των τυράννων. Αυτή είναι η σύντομη πολιτική ιστορία της Δίκης του Σωκράτη.

Ναι, αλλά στην ιστορία έχει μείνει ότι ο Σωκράτης δικάστηκε για τις ιδέες του.

Αυτή είναι μια προκατάληψη που υπάρχει σήμερα, αλλά δεν είναι η πραγματικότητα. Η ιστορική πραγματικότητα, όπως παρατίθεται από τις πηγές, είναι άλλη. Δεν είναι κάτι που το λέω εγώ, αυτό το λένε καθηγητές πανεπιστημίου που έχουν μελετήσει την ιστορία της εποχής εκείνης. Γενικά, ο κόσμος πιστεύει ότι ο Σωκράτης δικάστηκε διότι ήταν υπέρμαχος της ελευθερίας του λόγου και της ελευθερίας της σκέψης. Αυτό, όμως, δεν είναι αλήθεια και προσβάλλει την αθηναϊκή δημοκρατία. Αν διαβάσετε την Απολογία του Σωκράτη χωρίς προκατάληψη, χωρίς τις ροζ παρωπίδες που όλοι έχουμε όταν μιλάμε για τον Σωκράτη, θα δείτε ότι ακόμη και στην απολογία του ο Σωκράτης υπερασπίζεται τα ολιγαρχικά ιδεώδη. Όταν λέει ότι «δεν μπορούμε να επιλέγουμε τον κυβερνήτη του σκάφους με επιλογή διά κλήρου ή με ψηφοφορία, αλλά πρέπει να τον επιλέγουμε με βάση τα προσόντα του», αυτό στην πραγματικότητα τι σημαίνει; Ότι η διακυβέρνηση της πολιτείας δεν μπορεί να γίνεται με ψήφο, αλλά πρέπει να γίνεται με βάση κάποια υποτιθέμενα πνευματικά προσόντα, τα οποία οδηγούν σε μία αριστοκρατία του πνεύματος, που στην πραγματικότητα καταλήγει να είναι ένας ξεκάθαρος φασισμός.

Γιατί, όμως, μας συνέφερε εμάς να χρησιμοποιήσουμε τη δίκη του Σωκράτη ως μία διαχρονική και αιώνια υπεράσπιση της ελευθερίας του λόγου από εκεί κι έπειτα;

Ο Σωκράτης αγιοποιήθηκε κυρίως από μια συμμαχία των μετέπειτα ολιγαρχικών δυνάμεων. Οι Ρωμαίοι, οι Βυζαντινοί και όλοι οι κατοπινοί αυτοκράτορες και βασιλείς του κόσμου που ήθελαν να επιτεθούν στη δημοκρατία χρησιμοποιούσαν το παράδειγμα του Σωκράτη για να πουν «να ο ιδανικός φιλόσοφος, που τον σκοτώνει η απαίσια δημοκρατία. Να πού καταλήγουν οι δημοκρατίες: να σκοτώνουν τον φιλόσοφο». Αυτό είναι το ένα σκέλος. Αυτοί που ήθελαν να βλάψουν τη δημοκρατία, αυτό λέγανε. Αυτοί, λοιπόν, βοηθήθηκαν, από ένα σημείο και πέρα από την εισδοχή του πλατωνισμού στον χριστιανισμό, που έγινε κατά τον 3ο-4ο αιώνα μ.Χ. κυρίως από τους τρεις μεγάλους Πατέρες της Εκκλησίας. Η χριστιανική θρησκεία απορρόφησε τον νεοπλατωνισμό και θεώρησε τον Σωκράτη έναν προχριστιανικό οιονεί άγιο, ο οποίος πιστεύει στην ύπαρξη της ψυχής. Όποιος διαβάσει προσεκτικά τον Πλάτωνα καταλαβαίνει ότι το «δαιμόνιο» του Σωκράτη δεν έχει καμία σχέση με τη χριστιανική θεωρία περί ψυχής. Επίσης, πολλοί θεωρούν ότι ο Σωκράτης ήταν μονοθεϊστής διότι αναφέρεται στην Απολογία του και αλλού στον Θεό και όχι στους θεούς. Στην πραγματικότητα, ο Σωκράτης ήταν άθεος. Δεν ήταν ούτε πολυθεϊστής ούτε πίστευε σε έναν θεό. Ο Αριστοφάνης στις Νεφέλες του, ένα έργο που γράφτηκε είκοσι χρόνια πριν από τη Δίκη, τον κατηγορεί ευθέως γι’ αυτό το πράγμα.

Γι’ αυτό και η μία κατηγορία είναι περί αθεΐας;

Η πραγματική κατηγορία είναι «ους μεν η πόλις νομίζει θεούς ου νομίζων».Το «νομίζων» για μένα σημαίνει ότι δεν σέβεται όχι τους θεούς του Ολύμπου αλλά τους θεούς της συγκεκριμένης πόλης, της Αθήνας. Ποιοι ήταν αυτοί οι θεοί: ο Ζευς Βουλαίος, η θεοποίηση του δημοκρατικού θεσμού της Βουλής, ο Ζευς Αγοραίος και ο Δήμος, η θεοποίηση του κατεξοχήν θεσμού της Βουλής που ήταν ο Δήμος, δηλαδή οι πολίτες που ψήφιζαν. Αυτούς τους θεούς δεν σεβόταν. Και πράγματι δεν τους σεβόταν. Ο Σωκράτης και στην Απολογία του και αλλού φέρεται να θυσιάζει σε ποιον θεό; Στον Απόλλωνα και στην Ήρα, που ήταν οι πολιούχοι της Σπάρτης. Δεν αναφέρεται ποτέ ότι θυσίασε ή λάτρεψε την Αθηνά, τον Ποσειδώνα και τον Ερμή που ήταν οι πολιούχοι της Αθήνας. Θυσιάζει συμβολικά στους θεούς της Σπάρτης, του εχθρού αν θέλετε να το πούμε έτσι. 

Ο ίδιος υποστήριξε πως καλύτερα είναι κανείς να αδικείται παρά ν’ αδικεί.

Αυτά δεν τα χρησιμοποίησε στην Απολογία του για να υπερασπιστεί τον εαυτό του. Αυτά που λέτε προκύπτουν περισσότερο από τον Κρίτωνα και γράφτηκαν πολύ αργότερα. Ανήκουν στη μέση και την ύστερη συγγραφική περίοδο του Πλάτωνα, δηλαδή, για να σας το πω πιο απλά, 10 με 20 χρόνια μετά. Δεν είναι σύγχρονα και προσπαθούν να δώσουν μια θετική εικόνα για τον Σωκράτη που δεν απηχεί όμως την πραγματικότητα - δεν υπάρχουν, μάλιστα, καθόλου στον Ξενοφώντα.

Στην πραγματικότητα, στις τελευταίες παραγράφους της Απολογίας περιέχονται αυτά που ο Σωκράτης είπε στους Αθηναίους μετά την καταδίκη του: «Εσείς ωραία με καταδικάσατε, θα δείτε όμως ότι οι οπαδοί μου θα έρθουν και θα σας τιμωρήσουν πάρα πολύ σκληρά γι’ αυτά που κάνατε σε μένα. Θα δείτε ότι αυτά που κάνατε σε μένα δεν είναι τίποτα μπροστά σε όσα θα σας έρθουν». Αυτό συνιστά μια ευθεία απειλή που δεν είναι καθόλου δημοκρατική και δεν δηλώνει αποδοχή της καταδίκης του.

Αυτή η θετική εικόνα, όμως, που δημιουργήθηκε για τον Σωκράτη ευνόησε την πορεία της δημοκρατίας τη σημερινή εποχή ή όχι;

Βεβαίως, γιατί είναι πολύ σημαντική κατάκτηση. Αλλά ο Σωκράτης υπερασπιζόταν τις θέσεις του προερχόμενος από άλλη οπτική, από τη θέση του αριστοκράτη του πνεύματος που υπερασπίζεται το ατομικό του δικαίωμα να μιλάει ελεύθερα, αλλά δεν το αναγνωρίζει στους πληβείους.

Οι τρεις κατηγορίες είναι ασέβεια προς τους θεούς της πόλης, εισαγωγή καινών δαιμονίων και διαφθορά των νέων. Αυτές οι κατηγορίες ισχύουν και σήμερα, υπάρχουν στο Δίκαιο;

Ναι, υπάρχουν. Και στην Ελλάδα και σε άλλες χώρες η ελευθερία του λόγου υπάρχει μέχρι ενός σημείου. Δεν μπορεί, ας πούμε, κανείς να αρνείται το Ολοκαύτωμα σήμερα και να εκθειάζει τα κατορθώματα του Χίτλερ, ούτε μπορεί κανείς να προσβάλει την ηθική με το πρόσχημα της ελευθερίας του λόγου.

Ναι, αλλά αυτό συνέβη τις τελευταίες ημέρες και δεν είδαμε κάποιον εισαγγελέα να παρεμβαίνει. Υπήρξε και άρνηση του Ολοκαυτώματος...

Γι’ αυτό και το αναφέρω. Θέλω να πω ότι η ελευθερία του λόγου έχει ένα όριο. Και υπάρχει και ένα ακόμη όριο. Το ότι δεν μπορεί ένας άνθρωπος να συκοφαντεί ή να βρίζει κάποιον άλλο άνθρωπο. Δεν μπορεί κανείς να προάγει ανήθικα πράγματα, με την πολύ στενή έννοια του όρου.

Ο Ασάνζ με τις αποκαλύψεις του για τους Αμερικανούς μπορούμε να πούμε ότι εισήγαγε «καινά δαιμόνια»;

Ναι, αλλά υπάρχει μία διαφορά. Αυτός δεν εισήγαγε κανένα «καινό δαιμόνιο», διότι όλοι θεωρούμε ότι υπάρχουν διεφθαρμένοι πολιτικοί και πολιτικοί οι οποίοι παραβιάζουν τον λόγο τους. Αυτό είναι κάτι που δεν πρέπει να γίνεται, άρα ο Ασάνζ, μόλις βρέθηκαν τα στοιχεία στα χέρια του, τα δημοσιοποίησε. Εδώ υπάρχει μία δημοκρατική αρχή που λέει ότι όταν οι πολιτικοί παραβιάζουν τον όρκο τους και την υποχρέωση που έχουν απέναντι στην πολιτεία, κάποιος πρέπει να τους αποκαλύπτει.

Ναι, αλλά άλλο η ασφάλεια του κράτους και άλλο το πώς διασφαλίζεται. Το να στραφείς εναντία σε αυτήν, όπως υποστηρίζουν οι Αμερικανοί, είναι ποινικό αδίκημα.

H αποκάλυψη μυστικών που αφορούν την εθνική ασφάλεια είναι αδίκημα παντού. Ωστόσο, εναπόκειται στο δικαστήριο ν’ αποφανθεί για το αν πρόκειται πραγματικά για κρατικό μυστικό που θα μπορούσε να βλάψει το κράτος ή η ασφάλεια του κράτους απλώς είναι το πρόσχημα που επικαλείται ένας πολιτικός για ν’ αποκλείσει την πληροφόρηση. Και υπάρχει τρόπος να λυθούν αυτά τα πράγματα μέσω δικαστηρίων, κεκλεισμένων των θυρών, χωρίς περαιτέρω αποκαλύψεις.

Όπως έχει διαμορφωθεί σήμερα μια αντίληψη περί δικαιοσύνης, μπορεί να εξεταστεί μια υπόθεση σαν του Σωκράτη;

Σίγουρα μπορεί να εξεταστεί. Νομίζω ότι πάντα υπήρχαν και θα υπάρχουν δίκες που έχουν πολιτικό χαρακτήρα και ο υπόδικος επικαλείται τον πολιτικό αυτό χαρακτήρα προκειμένου ν’ αθωωθεί, ενώ οι αντίπαλοι τον ποινικό. Είναι μια ένταση που υπάρχει ανάμεσα σε δύο αρχές.

Ο Σωκράτης, ως σύμβολο, μπορεί να επηρεάσει τους δικαστές την επόμενη εβδομάδα;  

Είναι ένας μεγάλος φιλόσοφος, όπως και να έχει. Αλλά η θέση μου -και πρέπει να το ξεκαθαρίσω αυτό- δεν είναι τόσο το να καταδικαστεί ο Σωκράτης όσο το να υπερασπιστώ το καλό όνομα της Αθηναϊκής Δημοκρατίας.

Στη Νέα Υόρκη, πάντως, έχασε η Αθηναϊκή Δημοκρατία.

Έχασε, αλλά κατά πλειοψηφία. Δηλαδή, από τους τρεις δικαστές ο ένας ήταν καταδικαστικός, ο άλλος αμφέβαλλε επί της ενοχής και τελικά ίσχυσε ο κανόνας της αμφιβολίας περί του κατηγορουμένου και ο τρίτος μόνο ήταν καθαρά αθωωτικός. Από το κοινό δε που ψήφισε, γιατί ψηφίζει το κοινό και θα ψηφίσει και στην Αθήνα, ένα 20% περίπου ήταν υπέρ της καταδίκης του Σωκράτη. Κι αυτό είναι «τεράστια επιτυχία», γιατί το κοινό μπόρεσε να ξεπεράσει αυτή την προκατάληψη. Οποιονδήποτε μαθητή του σχολείου ή πολίτη στον δρόμο και να ρωτήσετε θα σας πει ότι ο Σωκράτης καταδικάστηκε άδικα. Και να πω βέβαια και το εξής: κακώς καταδικάστηκε σε θάνατο. Δεν το συζητάω αυτό το πράγμα. Αλλά ο Σωκράτης κατέπληξε τους πάντες. Όλοι περίμεναν πως θα δεχόταν να εξοριστεί, έστω και για λίγο, και να φύγει από την Αθήνα, όπως είχε γίνει με άλλους. Ο Σωκράτης, όμως, αποφάσισε να μείνει, λέγοντας «Κι εγώ πού να πάω τώρα; Να πάω στη Θεσσαλία ή στη Σπάρτη, όπου δεν θα μου επιτρέπουν να μιλάω;». Αυτό δείχνει ότι ο Σωκράτης, που ήταν τόσο πολύ φίλος των Σπαρτιατών, δεν ήθελε να πάει στη Σπάρτη, ήθελε να πεθάνει στην Αθήνα.

Το δικαστήριο της Ηλιαίας αποτελούνταν από 500 άτομα. Υπέρ της καταδίκης του Σωκράτη ψήφισαν 280. Ο αριθμός των δικαστών σε σχέση με σήμερα δείχνει ότι οι αποφάσεις τους είχαν μία πολιτική και μία κοινωνική προέκταση; Επειδή σήμερα, όταν δικάζουν τρεις δικαστές, έχουν περισσότερο νομικό χαρακτήρα οι αποφάσεις.

Είχε καθαρά πολιτικό χαρακτήρα, γιατί αν το σκεφθείτε, 280 τον έκριναν ένοχο και 320 τον καταδίκασαν σε θάνατο. Δηλαδή, στη δεύτερη ψηφοφορία, για την ποινή, σαράντα ένορκοι, μέλη του δικαστηρίου που αρχικά ψήφισαν υπέρ της αθώωσης, ακούγοντας το δεύτερο κομμάτι της απολογίας του Σωκράτη, τον καταδίκασαν σε θάνατο. Ακριβώς γιατί στο δεύτερο κομμάτι της απολογίας ο Σωκράτης είναι προκλητικά πιο αντιδημοκράτης από ό,τι στο πρώτο. Σήμερα, στην Ελλάδα τουλάχιστον, έχουμε τον κανόνα ότι τα περισσότερα δικαστήρια αποτελούνται από επαγγελματίες, ισόβιους δικαστές κι ελάχιστα έχουν ενόρκους. Μόνο κάποια ποινικά δικαστήρια έχουν ενόρκους, και αυτούς όχι σε πλειοψηφία. Αυτό είναι μία πολιτική επιλογή του ελληνικού κράτους.

Εσείς πώς τοποθετείστε σε σχέση σε αυτό;

Κριτικά. Στην Αμερική, όπου πάρα πολλές δίκες γίνονται με ενόρκους, βλέπουμε την καταστρατήγηση του ουσιαστικού Δικαίου, απαλλαγές ατόμων που ήταν πασιφανές ότι ήταν ένοχοι, καταδίκες άλλων που ήταν πασιφανές ότι ήταν αθώοι και στη συνέχεια πράγματι κρίνονται αθώοι. Είναι πολύ εύκολο ένα δικαστήριο που αποτελείται από κοινούς πολίτες να επηρεαστεί από εξωθεσμικούς παράγοντες. Στην Αμερική επηρεάζονται πάρα πολύ από το θέμα της φυλετικής καταγωγής του κατηγορουμένου και των ενόρκων. Από την άλλη μεριά, ένα δικαστήριο που αποτελείται από μόνιμους δικαστές που γνωρίζουν καλά τον νόμο έχει το εξής πρόβλημα: οι δικαστές βλέπουν καθημερινά και κυριολεκτικά μόνο την παθολογία της κοινωνίας. Κατά κάποιον τρόπο επηρεάζονται και σκληραίνουν, με αποτέλεσμα πολλές φορές να οδηγούνται σε πιο σκληρές από ό,τι θα έπρεπε κρίσεις.

Ένας δικαστής πρέπει να παρασύρεται από την κοινή γνώμη;

Όχι βέβαια.

Τελευταία, όμως, βλέπουμε πολλές πολιτικές υποθέσεις που αφορούν τη διασπάθιση του δημόσιου χρήματος, όπου οι κατηγορούμενοι στο τέλος, μέσω παραγραφών, τη γλιτώνουν, και ο λαός απαιτεί δικαιοσύνη που δεν αποδίδεται.

Αυτό είναι ένα πολιτικό πρόβλημα. Δεν είναι νομικό. Ο νόμος είναι σαφής. Τα αδικήματα είναι συγκεκριμένα και θεσμοθετημένα από αιώνες. Δεν υπάρχουν αδικήματα που ανακαλύφθηκαν τώρα. Από τους νόμους του Βυζαντίου, της Ρώμης και της Αρχαίας Ελλάδας τα αδικήματα παραμένουν τα ίδια. Είναι το αδίκημα της απιστίας των πολιτικών. Θα ξέρετε σίγουρα ότι ο Περικλής κατηγορήθηκε για απιστία. Αθωώθηκε βέβαια, αλλά κατηγορήθηκε ότι είχε πάρει χρήματα κατά την ανέγερση του Παρθενώνα και ότι τα χρησιμοποίησε για δικούς του σκοπούς. Ο Περικλής τι έκανε; Έκατσε κι έγραψε την απόδοση του λογαριασμού σε μαρμάρινες στήλες, που μερικές υπάρχουν στο Μουσείο της Ακρόπολης. Και μάλιστα, ένα μέρος από αυτά είναι ένα ποσό που το ονομάζει «άδηλα». Το αδίκημα της απιστίας των πολιτικών είναι πανάρχαιο. Τώρα, αν ο νόμος που ισχύει στην Ελλάδα σήμερα προέκυψε από μία συγκεκριμένη Βουλή με μία συγκεκριμένη πλειοψηφία κι εξυπηρετούσε πολιτικές σκοπιμότητες, είναι άλλο θέμα. Γενικότερα, τα πολιτικά πρόσωπα έχουν κυρίως πολιτικές ευθύνες και κρίνονται από τον λαό.

25/05/2012, 18:30. «Η Δίκη του Σωκράτη». Τα εισιτήρια είναι εξαντλημένα. Δείτε το σε ζωντανή αναμετάδοση στο www.sgt.gr/dikisocrati. Παρακολουθήστε τις εξελίξεις για το Re-Think Athens στο www.rethinkathens.org/. Στέγη Γραμμάτων & Τεχνών, Λεωφ. Συγγρού 107-109. Εισιτήρια:             210 900 5 800      .

Η Σελήνη των Μύθων του Διονύση Σιμόπουλου (NAFTEMPORIKI.GR Τετάρτη, 2 Μαϊου 2012)

.............................................................

Η Σελήνη των Μύθων 

(του Διονύση Σιμόπουλου)

NAFTEMPORIKI.GR Τετάρτη, 2 Μαϊου 2012 14:16
Τελευταία Ενημέρωση : 02/05/2012 14:25

Του Διονύση Π. Σιμόπουλου, Διευθυντή Ευγενιδείου Πλανηταρίου

Η καθημερινή παρουσία της Σελήνης στον ουρανό αλλά και η συνεχής αλλαγή της φωτισμένης της μορφής επηρέαζε ανέκαθεν τους ανθρώπους όπως φαίνεται στα τραγούδια, στις προλήψεις και στις δογματικές τους αντιλήψεις. Πάρτε, για παράδειγμα, την Πανσέληνο της ερχόμενης Κυριακής (ξημερώματα της 6ης Μαϊου 2012) που συμπίπτει με το περίγειο της Σελήνης (356.953 χλμ.) με διαφορά δύο μόνο λεπτών. Η σύπτωση αυτή δεν είναι κάτι το ασυνήθιστο αλλά ούτε και κάτι το συνηθισμένο αφού συμβαίνει κάθε 400 περίπου ημέρες. Στις 19 Μαρτίου 2011, μάλιστα, είχαμε πάλι μία «σούπερ Πανσέληνο» οπότε η Σελήνη βρίσκονταν 400 χιλιόμετρα πλησιέστερα στη Γη. Το πλησιέστερο περίγειο της Σελήνης είναι 356.410 χιλιόμετρα, ενώ το μεγαλύτερο απόγειό της φτάνει τα 406.697 χιλιόμετρα. Στο περίγειό της η Σελήνη φαίνεται 14% μεγαλύτερη και κατά 30% περίπου πιο λαμπερή. Η επίδραση όμως της Σελήνης είναι αμελητέα αφού την Κυριακή τα νερά της θάλασσας δεν πρόκειται να ανέβουν περισσότερο από μερικά μόνον εκατοστά.

Το γεγονός όμως του περιγείου δεν έχει σχέση με το πόσο μεγάλη φαίνεται όταν βρίσκεται κοντά στον ορίζοντα. Αυτό οφείλεται αποκλειστικά και μόνο σε οπτική απάτη, αφού στον ορίζοντα η Πανσέληνος μπορεί να συγκριθεί με διάφορα άλλα χαρακτηριστικά που βρίσκονται εκεί, όπως δέντρα, κεραίες και διάφορα κτίσματα. Μ' αυτόν τον τρόπο ο εγκέφαλος του παρατηρητή παρασύρεται να πιστέψει ότι η Πανσέληνος είναι μεγαλύτερη στον ορίζοντα απ' ό,τι όταν βρίσκεται ψηλά στον ουρανό.

Υπάρχουν όμως κι άλλοι μύθοι που έχουν καλλιεργηθεί στους διάφορους λαούς μεταξύ των οποίων και η σύνδεση της έξαρσης της «τρέλας» την ημέρα της Πανσελήνου. Απ' αυτόν τον μύθο άλλωστε προέρχεται και η λέξη «σεληνιασμός» και η σύνδεσή της με την επιληψία. Στατιστικές μελέτες που έγιναν επανειλημμένα και έχουν δημοσιευθεί σε έγκριτα επιστημονικά περιοδικά (όπως το Annals of Emergency Medicine, το Journal of Emergency Nursing, και το Journal of Toxicology and Psychological Report) αποδεικνύουν ότι δεν υπάρχει καμιά απολύτως σχέση με την συμπεριφορά του ανθρώπου και την Πανσέληνο. Μύθος είναι επίσης και αυτό που ακούγεται ότι την ημέρα της Πανσελήνου γεννιώνται περισσότερα παιδιά ή ότι υπάρχουν περισσότερα ατυχήματα, και άλλα παρόμοια. Παρόλα αυτά οι μύθοι αυτοί συνεχίζουν να υπάρχουν και να μπερδεύουν τους πολίτες χωρίς καμιά απολύτως απόδειξη.

Είναι πάντως γεγονός ότι η παρουσία της Σελήνης στον νυχτερινό ουρανό πραγματικά δεν έχει αντίζηλο, γι' αυτό δεν είναι καθόλου παράξενο που η μυθολογία είναι γεμάτη με τις ιστορίες της οι οποίες πολλές φορές την ταύτιζαν με την θεά ’ρτεμη. Όταν πρόβαλλε στον ουρανό το χαριτωμένο της πρόσωπο με την ασημένια ανταύγεια, η ομορφιά της έκανε τα άστρα να ωχριούν, ενώ η φαντασία των αρχαίων παρομοίαζε τις ακτίνες της Σελήνης με τα γρήγορα και μυτερά βέλη της Αρτέμιδος. Η αγνή πανέμορφη παρθένα, η κυνηγός θεά, ήταν για τον Όμηρο το πρότυπο της γυναικείας ομορφιάς. Στη Σελήνη απέδιδαν επίσης τη νυχτερινή δροσιά και τις βροχές, γι' αυτό ονόμαζαν την Αρτεμη «Ποτάμια» και την λάτρευαν κοντά σε πηγές και λίμνες όπου πίστευαν ότι λούζονταν μαζί με τις Νύμφες μακριά από τα βέβηλα βλέμματα των ανδρών.

Σύμφωνα, επίσης, με την ελληνική μυθολογία η Σελήνη ήταν κόρη των Τιτάνων Υπερίωνα και Θείας, και αδελφή του Ήλιου και της Ιούς, ενώ ήταν επίσης και η μητέρα του Ωρίωνα με πατέρα τον Ήλιο. Όπως ο Ήλιος, έτσι και η Σελήνη, είχε το δικό της άρμα που το έσερναν βόδια ή άλογα ή και ελάφια, ενώ αξίζει επίσης να σημειωθεί ότι στην Κλασσική κυρίως εποχή η λατρεία της Σελήνης είχε ατονήσει γιατί πίστευαν ότι η λατρεία των ουράνιων σωμάτων ήταν γνώρισμα των βαρβάρων.

Από την αρχαιότητα, πάντως, στο ορατό πρόσωπο της Σελήνης διακρίνονταν διάφορες μορφές και σχήματα που κυριολεκτικά γοήτευαν τους ανθρώπους της Γης επί χιλιάδες χρόνια. Μερικοί πίστευαν ότι ήταν ένα κουνέλι. ’λλοι πάλι ότι ήταν ένας βάτραχος. Ενώ οι περισσότεροι έλεγαν ότι μπορούσαν να διακρίνουν ένα ανθρώπινο πρόσωπο: έναν άνθρωπο στη Σελήνη! Στις σκανδιναβικές χώρες έβλεπαν δύο παιδιά να μεταφέρουν ανάμεσά τους έναν κουβά νερό, ενώ στη Γροιλανδία απαγόρευαν στις νέες κοπέλες να κοιτάζουν την Πανσέληνο γιατί πίστευαν ότι θα έμεναν έγκυοι.

Επειδή η Σελήνη βρίσκεται τόσο κοντά στη Γη η εμφάνισή της συνδέεται με πολλές παραδόσεις, που κρατάνε από την αρχαία ακόμη εποχή, όπως για παράδειγμα η σύνδεση της Πανσελήνου του κάθε μήνα με διάφορες αγροτικές εργασίες. Υπάρχουν όμως και πολλοί μύθοι που έχουν καλλιεργηθεί στους διάφορους λαούς μεταξύ των οποίων και ο μύθος σχετικά με τον χρωματισμό της Πανσελήνου που ορισμένοι τον θέλουν μερικές φορές να είναι «μπλε». Κάτω από ορισμένες συνθήκες πράγματι υπάρχουν περιπτώσεις που η χροιά της Σελήνης παίρνει ένα γαλαζωπό χρώμα (αντί του κανονικού της γκρίζου) όταν στην ατμόσφαιρα υπάρχει μεγάλη συγκέντρωση σκόνης από κάποια πρόσφατη και μεγάλη έκρηξη ηφαιστείου, όπως συνέβη για παράδειγμα με την έκρηξη του ηφαίστειου Κρακατόα το 1883.

Το φαινόμενο αυτό είναι τόσο σπάνιο ώστε έμεινε στα χρονικά ως έκφραση ενδεικτική της έννοιας του «σχεδόν ποτέ». Μ' αυτή λοιπόν την έννοια χρησιμοποιείται και η φράση «Μπλε Σελήνη» για να χαρακτηρίσει την ύπαρξη δύο Πανσελήνων σ'έναν μήνα, η δεύτερη δηλαδή Πανσέληνος σ' ένα μήνα ονομάζεται «Μπλε Σελήνη» παρόλο που ένα τέτοιο φαινόμενο, αν και ασυνήθιστο (αφού η περίοδος από την μια Πανσέληνο έως την επόμενη φτάνει τις 29,5 περίπου ημέρες και για την ακρίβεια 29,53059 ημέρες) δεν είναι ιδιαίτερα σπάνιο.

Ο Φεβρουάριος φυσικά, που έχει μόνο 28 ή 29 ημέρες, είναι αδύνατον να περιλάβει ποτέ μια «Μπλε Σελήνη», ενώ κατά μέσον όρο ένας μήνας με δύο Πανσελήνους συμβαίνει μια φορά κάθε 2,5 περίπου χρόνια (και για την ακρίβεια κάθε 2,72 χρόνια), κάτι που φυσικά δεν μπορεί να θεωρηθεί ιδιαίτερα σπάνιο. Η τελευταία «Μπλε Σελήνη» συνέβη στις 31 Δεκεμβρίου του 2009 ενώ η πρώτη Πανσέληνος εκείνου του μήνα είχε συμβεί στις 2 Δεκεμβρίου. Η επόμενη «Μπλε Σελήνη» θα συμβεί τον Αύγουστο του 2012 (η πρώτη Πανσέληνος στις 2/8 και η δεύτερη, η «Μπλε», στις 31/8). Συνολικά στα επόμενα 40 χρόνια θα έχουμε 17 μήνες που θα περιλαμβάνουν δύο Πανσελήνους, ενώ στη διάρκεια του 2018 και του 2037 θα έχουμε δύο μήνες με διπλές Πανσελήνους, και συγκεκριμένα τον Ιανουάριο και Μάρτιο των ετών αυτών.

Φυσικά πολλοί από τους κλασικούς Έλληνες φιλοσόφους είχαν αντιληφθεί από νωρίς ότι ο διαφορετικός φωτισμός των περιοχών της Σελήνης οφείλονταν στις ανωμαλίες του εδάφους της. Ο Θαλής ο Μιλήσιος, για παράδειγμα, πίστευε ότι ο δορυφόρος μας ήταν φτιαγμένος από τα ίδια υλικά που είναι φτιαγμένη και η Γη, ενώ ο Δημόκριτος υποστήριζε ότι οι διαφορές του φωτισμού της οφείλονταν στην ύπαρξη βουνών και κοιλάδων. Κι έτσι από την κλασική ακόμη εποχή, οι αρχαίοι Έλληνες φιλόσοφοι μπόρεσαν να διαλευκάνουν αρκετά από τα μυστήρια της Σελήνης.

Λεονάρντο Ντα Βίντσι: Άνθρωποι που βλέπουν… (15 Απρ 2012 | tvxsteam tvxs.gr)

.............................................................

Λεονάρντο Ντα Βίντσι: Άνθρωποι που βλέπουν…

10:04, 15 Απρ 2012 | tvxsteam tvxs.gr/node/35517

 

«Υπάρχουν τριών ειδών άνθρωποι. Εκείνοι που βλέπουν, εκείνοι που βλέπουν όταν τους δείχνουν και εκείνοι που δεν βλέπουν»… Ντα Βίντσι.  Σαν σήμερα, το 1452, ο Leonardo di ser Piero da Vinci» ή απλά Da Vinci, ο άνθρωπος που έβλεπε και μέσα από τα έργα του προσπάθησε να κάνει κι άλλους να δουν, ήρθε στη ζωή. Αμφιλεγόμενη προσωπικότητα που οι περισσότεροι γνωρίζουν σαν ζωγράφο. Ο ίδιος όμως ήταν γλύπτης, εφευρέτης, αρχιτέκτονας και μηχανικός και πλήθος ανακαλύψεων και κατασκευών υπήρξαν αποτέλεσμα δικής του εργασίας. 

Μεγαλωμένος στη Φλωρεντία, ο δημιουργός του Βιτρούβιου ανθρώπου, έδειξε από τα μικρά του χρόνια μεγάλα δείγματα ευφυΐας και καλλιτεχνικού ταλέντου τα οποία εξάσκησε μαθητεύοντας για χρόνια στο εργαστήρι του Αντρέα ντελ Βερόκιο. Ως ο πρώτος ανεξάρτητος πίνακας του Λεονάρντο θεωρείται από πολλούς η «Παναγία με το Γαρύφαλλο», που σήμερα βρίσκεται στην Παλαιά Πινακοθήκη του Μονάχου, αν και μάλλον τον ζωγράφισε όσο βρισκόταν ακόμα στο εργαστήριο του Βερόκιο. Ο Ντα Βίντσι άντλησε πολλά από τα θέματα του από τη χώρο της Θρησκείας με κεντρικό πρόσωπο κυρίως την Παναγιά. Ωστόσο, πειραματίστηκε με πολλά θέματα που άνηκαν στον φαντασιακό χώρο και θεωρήθηκαν μπροστά από την εποχή τους. Πολύ γρήγορα καθιερώθηκε ως σημαντικός ζωγράφος αναλαμβάνοντας μεγάλα έργα ενώ παράλληλα έκανε πολλά πειράματα με φυσικά φαινόμενα.

Πειραματιζόμενος με το φως ανέπτυξε μία νέα τεχνογνωσία στη ζωγραφική που πήρε το όνομά του («σφουμάτο του Λεονάρντο»), ενώ έγραψε και μία εργασία πάνω στο θέμα με τίτλο «Πραγματεία περί σκιάς και φωτός». Τα χρόνια που έπονται θα ακολουθήσει πλήθος επιστημονικών μελετών. Πριν γίνει διάσημος, πριν ζωγραφίσει τη Μόνα Λίζα και το Μυστικό Δείπνο, ο Λεονάρντο Ντα Βίντσι εργάστηκε πάνω σε τεχνικά έργα και έργα πολεμικής υποδομής, υπό τον Δούκα του Μιλάνου.

Εντύπωση έκανε η πρόσφατη δημοσιοποίηση ενός βιογραφικού που χρονολογείται το 1482, ανήκει στον ίδιο τον ζωγράφο και είχε παραλήπτη τον Δούκα. «Εξοχότατε Άρχοντα, έχοντας λάβει επαρκώς υπόψη τα δείγματα όλων όσων ισχυρίζονται πως είναι επιδέξιοι εφευρέτες πολεμικών μηχανών και πως η εφεύρεση και η λειτουργία αυτών των μηχανών δεν διαφέρει από αυτές που χρησιμοποιούνται ευρέως, θα προσπαθήσω, χωρίς να θέλω να κρίνω εκ των προτέρων κανέναν, να παρουσιάσω τον εαυτό μου στην Εξοχότητά σας, αποκαλύπτοντάς σας το μυστικό μου και στη συνέχεια θέτοντας εαυτόν στη διάθεσή σας και κρίση σας να εργαστώ, σε οτιδήποτε εσείς κρίνετε απαραίτητο από τα παρακάτω που θα σας παρουσιάσω εν συντομία ευθύς αμέσως. Διαθέτω εξαιρετικά ελαφριές και γερές γέφυρες, που μπορούν να προσαρμοστούν αναλόγως, ώστε να μεταφέρονται εύκολα και με τη βοήθειά τους να μπορείτε οποιαδήποτε στιγμή να ακολουθείτε ή να ξεφεύγετε του εχθρού. Έχω και άλλες, ασφαλείς, που δεν καταστρέφονται από τη φωτιά ή τα πυρά, εύκολες στη μεταφορά και την τοποθέτηση. Διαθέτω, επίσης, μεθόδους καψίματος και καταστροφής των γεφυρών του εχθρού. {…} έχω μεθόδους για την καταστροφή οποιοδήποτε βράχου ή φρουρίου, ακόμα και αν αυτό βρίσκεται πάνω σε βράχο. {…} Εάν η μάχη διεξάγεται στη θάλασσα, διαθέτω διάφορες μηχανές, τις πιο αποτελεσματικές για άμυνα και επίθεση. Και καράβια, που αντέχουν στις επιθέσεις με μεγάλα όπλα, πυρίτιδα και καπνό. {…} Μπορώ να φτιάξω καμουφλαρισμένα άρματα, ασφαλή και ανθεκτικά στις επιθέσεις Σε καιρό ειρήνης, θεωρώ ότι μπορώ να προσφέρω απόλυτη ικανοποίηση σε ότι αφορά στην αρχιτεκτονική, την κατασκευή δημόσιων και ιδιωτικών κτηρίων, καθώς και τη δημιουργία υδρευτικού συστήματος για τη μεταφορά των υδάτων από ένα σημείο σε άλλο. Μπορώ να φτιάξω γλυπτά από μάρμαρο, μπρούτζο ή πηλό, ενώ μπορώ να ζωγραφίσω και οτιδήποτε θελήσετε…»

Κατά την παραμονή του στο Μιλάνο, ζωγράφισε το «Μυστικό Δείπνο» ενώ πραγματοποίησε πολλές μελέτες για το ανθρώπινο σώμα. Αργότερα όταν επέστρεψε στη Φλωρεντία συνέχισε τις μελέτες αυτές κάνοντας ανατομές σε ανθρώπινες σορούς για τις οποίες μάλιστα είχε κατηγορηθεί καθώς τότε οι άνθρωποι θεωρούσαν ιεροσυλία κάτι τέτοιο. Παράλληλα ξεκίνησε μελέτες και άρχισε να σχεδιάζει πτητικές μηχανές. Τα σχέδια του Ντα Βίντσι από εκείνη την εποχή θυμίζουν έντονα ανεμόπτερο ή ελικόπτερο και αποδεικνύουν ότι το βλέμμα του ήταν στραμμένο προς το μέλλον.

Η Φλωρεντία ήταν, τέλος, η πόλη που γέννησε τη Τζοκόντα… τη γυναίκα με το μυστηριώδες χαμόγελο. Τον μικρό πίνακα που οι άνθρωποι περιμένουν κατά χιλιάδες στην ουρά για να τον θαυμάσουν. Τον πίνακα που όταν εκλάπη στις 22 Αυγούστου του 1911, λίγες μέρες μετά την δήλωση του διευθυντή του Λούβρου ότι κανείς δεν μπορούσε να κλέψει τη Μόνα Λίζα, οδήγησε στο κλείσιμο των συνόρων της χώρας και σε μία «εθνική εκστρατεία» των Γάλλων προκειμένου να τη βρουν και να την τοποθετήσουν στο διασημότερο μουσείο του κόσμου…

«The Βeatles»: Η μπάντα που άλλαξε την μουσική (10 Απρ 2012 | tvxsteam tvxs.gr)

............................................................

«The Βeatles»: Η μπάντα που άλλαξε την μουσική

10:04, 10 Απρ 2012 | tvxsteam tvxs.gr/node/90789

 

Καμία μπάντα δεν επηρέασε ποτέ την ποπ κουλτούρα όπως οι Beatles. Για πολλούς, η μουσική τους ήταν ένα από τα καλύτερα πράγματα που συνέβησαν τον 20^ο αιώνα. Ενσάρκωναν απόλυτα το στυλ των 60s: ήταν έξυπνοι, ιδεαλιστές, ασεβείς και παιχνιδιάρικοι. Η μουσική τους έθεσε νέα πρότυπα για το εμπορική και καλλιτεχνική ποπ, οδήγησε στην πρώτη «βρετανική εισβολή» στα τσαρτς των ΗΠΑ και διεθνοποίησε το ροκ εν ρολ, ανοίγοντας τον δρόμο μιας αμερικανικής καριέρας και σε άλλους Βρετανούς καλλιτέχνες.

Ο άνθρωπος που δημιούργησε τα «Σκαθάρια» ήταν ο John Lennon. Ο ίδιος, στα σχολικά του χρόνια στο Λίβερπουλ, δημιούργησε το μουσικό συγκρότημα «The Black Jacks», το οποίο έπαιζε ένα συνδυασμό φολκ, τζαζ και μπλουζ μουσικής. Όμως ο Lennon αποφάσισε να στραφεί στο ροκ εν ρολ και έτσι το γκρουπ άλλαξε το όνομά του σε «Quarrymen» και ενσωμάτωσε «νέο αίμα», τον Paul McCartney, και τον George Harrison.

Ο Stuart Sutcliffe, ο πρώτος μπασίστας του συγκροτήματος, πρότεινε να αλλάξουν το όνομα τους σε «Beetles». Αφού δοκίμασαν ονόματα όπως «Long John and The Beetles», «Johnny and the Moondogs», «The Silver Beatles», τελικά κατέληξαν στο «The Βeatles», παίζοντας με τη λέξη beat (ρυθμός).

Οι Beatles αρχικά κέρδισαν αναγνώριση εκτός Αγγλίας, κάνοντας τρεις περιοδείες σε μουσικές σκηνές του Αμβούργου μεταξύ 1960 και 1962. Λίγο αργότερα, ο Sutcliffe εγκατέλειψε το συγκρότημα, τη στιγμή που η υπόλοιπη μπάντα συνέχισε να αυξάνει τη δημοφιλία της, αρχίζοντας να κάνει και εμφανίσεις μέσα στο Λίβερπουλ.

Τον Ιούνιο του 1962, οι Beatles έκαναν οντισιόν για την Parlophone Records, εντυπωσιάζοντας τον παραγωγό George Martin με τον φρέσκο ​​ήχο τους και την εικόνα τους. Ωστόσο, ο Martin έκρινε πως ο τότε ντράμερ, Pete Best, έπρεπε να αντικατασταθεί με τον νεαρό Richard Starkey, ο οποίος έγινε γνωστός ως Ringo Starr.

Το «Love Me Do», το πρώτο άλμπουμ τους στην Βρετανία, κυκλοφόρησε το Σεπτέμβριο του 1962. Το χαρακτηριστικό γνώρισμα των Beatles ήταν πως έγραφαν δικές τους συνθέσεις, καθώς μέχρι τότε τα συγκροτήματα τραγουδούσαν κομμάτια άλλων. Σταδιακά, καθιέρωσαν και την εμφάνισή τους, με ιδιαίτερο κούρεμα και ντύσιμο.

Το σινγκλ «She Loves You», όταν κυκλοφόρησε, έκανε απίστευτες πωλήσεις, ενώ με την κυκλοφορία του πρώτου τους άλμπουμ, «With the Beatles», άρχισε να εμφανίζεται ο όρος «Beatlemania». Μέσα σε ένα χρόνο, το συγκρότημα εμφανίστηκε στις μεγαλύτερες σκηνές του Λονδίνου, εξέπεμψε σε εθνικό δίκτυο και έπαιξε για τη Βασίλισσα Ελισάβετ.
 

Μετά από μια επίσκεψη στο Ηνωμένο Βασίλειο, ο Αμερικανός παρουσιαστής Ed Sullivan προσκάλεσε το συγκρότημα να εμφανιστεί στο σόου του. Έτσι οι Beatles βρέθηκαν στο κέντρο της μουσικής επανάστασης. Σε λίγο καιρό, τα πρόσωπά τους είχαν ήδη εμφανιστεί στα περιοδικά Newsweek, στο Time και στο Life. Ήταν οι πρώτοι που έπαιξαν σε γήπεδο μπέιζμπολ και πολύ αργότερα. στις 25 Ιουνίου του 1967, τραγούδησαν στην πρώτη παγκόσμια ταυτόχρονη μετάδοση μέσω δορυφόρου το «All you need is love» σε 200 εκατομμύρια ανθρώπους.
 

Μεγάλες εταιρείες, όπως η Nike, ξεκίνησαν να τους προωθούν μέσα από βιβλία, περούκες και T-shirts. Πλήθος κόσμου συγκεντρωνόταν για να παρακολουθήσει τις συναυλίες τους, οι οποίες χαρακτηρίζονταν από τις κραυγές και τις λιποθυμίες των κοριτσιών. Φημολογείται ότι στη πρώτη τους συναυλία στη Νέα Υόρκη έπαιξαν μπροστά σε 55.000 άτομα.

Πριν την άφιξη των Beatles στην Αμερική, οι εμφανίσεις Βρετανών καλλιτεχνών μετριούνταν στα δάχτυλα. Τα «Σκαθάρια» έφεραν μαζί τους στις ΗΠΑ και άλλες βρετανικές επιτυχίες. Τραγούδια των Rolling Stones, των Kinks και των Animals έφτασαν στις πρώτες θέσεις του Billboard.Παράλληλα, οι δισκογραφικές εταιρείες ζητούσαν από τα νέα συγκροτήματα να υιοθετήσουν βρετανικό ήχο, δημιουργώντας έτσι το νέο αμερικανικό μουσικό ρεύμα της επόμενης δεκαετίας. Η «βρετανική εισβολή» έπαιξε επίσης σημαντικό ρόλο στην άνοδο της ροκ μουσικής και εδραίωσε τα ροκ συγκροτήματα, τα οποία βασίζονταν σε κιθάρες και ντραμς, δημιουργούσαν το δικό τους υλικό και τα μέλη τους ήταν πλέον τραγουδιστές και τραγουδοποιοί.

Παρόλο που υπάρχει η άποψη ότι οι Beatles δεν υποστήριξαν το κίνημα του '68, από το 1965 και μετά τα τραγούδια των Beatles ξέφυγαν από τους ποπ ήχους και οι στίχοι έγιναν λίγο πιο ποιητικοί και πολιτικοί. Ο Bob Dylan μάλιστα τους βάφτισε «εκπροσώπους του πολιτισμού της νεολαίας», καθώς συμμετείχαν σε διαφορα ακτιβιστικά κινήματα, για τα δικαιώματα της γυναίκας, την απελευθέρωση των ομοφυλόφιλων και την οικολογία. Μετά από ένα σχόλιο του Lennon, το καλοκαίρι του 1966 («Είμαστε πλέον πιο δημοφιλείς από τον Ιησού») υπήρξαν ισχυρές αντιδράσεις. Το συγκρότημα αναγκάστηκε να σταματήσει τις εμφανίσεις του δύο εβδομάδες μετά τη δήλωση. Από ανησυχία για την ασφάλεια των συναδέλφων του, ο Lennon απολογήθηκε σε  μια συνέντευξη Τύπου στο Σικάγο.

Οι Beatles εγκατέλειψαν τις περιοδείες στις 29 του Αυγούστου του 1966, με μια συναυλία στο San Francisco's Candlestick Park, λίγες ημέρες μετά την κυκλοφορία του ψυχεδελικού «Revolver», το οποίο αναγνωρίστηκε από κοινό και κριτικούς. Συνέχισαν την μουσική στο στούντιο, όπου είχαν αρχίσει να πειραματίζονται με εξωτικά όργανα. Αποτέλεσμα, λίγο καιρό αργότερα, ο δίσκος «Sgt. Pepper's Lonely Hearts Club Band», ο οποίος περιείχε πολλά ηλεκτρονικά ακούσματα.
 
Τα επόμενα χρόνια σημαδεύτηκαν από καλλιτεχνικές και οικονομικές διαμάχες μεταξύ των μελών, στις οποίες φημολογείται ότι έπαιξε κύριο ρόλο η σύζυγος του Lennon, Yoko Ono. Σαν σήμερα το 1970, ο Paul McCartney ανακοίνωσε το τέλος των Beatles. Τον προηγούμενο Σεπτέμβριο, ο Lennon είχε πει στα άλλα μέλη του συγκροτήματος: «Φεύγω. Χόρτασα. Θέλω διαζύγιο».

To «Hey Jude» ήταν το τελευταίο άλμπουμ τους και το 14^ο που έφτανε το Νο.1 των τσαρτ και το «Let it Be» φέρεται να είναι το τραγούδι που έγραψε ο McCartney, βλέποντας το γκρουπ να διαλύεται.Σε όλη τη δεκαετία του ’70, η μουσική των Beatles συνέχιζε να πουλάει και ήταν πολλοί αυτοί που ζητούσαν επανένωση.

O Derek Taylor, μάλιστα, είχε γράψει στο δελτίο τύπου για την διάλυση: «Η άνοιξη είναι εδώ, η Λιντσς παίζει με την Τσέλσι αύριο και ο Ringo, o John, o George και ο Paul είναι ζωντανοί. Η Γη συνεχίζει να περιστρέφεται, και αυτό κάνουμε και εμείς και εσείς. Όταν σταματήσει, τότε θα πρέπει ανησυχήσουμε. Όχι νωρίτερα». 

Όμως, η δολοφονία του Lennon, το Δεκέμβριο του 1980, σταμάτησε τις όποιες συζητήσεις. Σήμερα, δεν ζει ούτε ο Harrison, ο οποίος έπασχε χρόνια από καρκίνο και άφησε την τελευταία του πνοή το 2001.

Οι Beatles, στην διάρκεια της καριέρας τους, άλλαξαν τον τρόπο που οι άνθρωποι άκουγαν μουσική και έγιναν σύμβολο μιας ολόκληρης γενιάς. Χωρίς αυτούς, η μοίρα του παγκόσμιου τραγουδιού θα ήταν πολύ διαφορετική.