Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα Οδός Aναγνωστών. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων
Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα Οδός Aναγνωστών. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων

Τετάρτη 12 Ιουνίου 2013

"Αποσπάσματα από ομιλία σε κοινό" του Γιώργου Χειμωνά (από το βιβλίο του "Ποιον φοβάται η Βιρτζίνια Γουλφ", εκδ.Καστανιώτη - 1995)

..............................................................

Αποσπάσματα από ομιλία σε κοινό 




του Γιώργου Χειμωνά







(για την Παρσένια Παπανικολάου)

Θέλω να σας κάνω μια πρόταση: να αποφύγουμε οποιαδήποτε σοβαροφανή και οριστική ερμηνεία - να επιχειρήσουμε έτσι, αυθαίρετα, αστήριχτα (θα έλεγα ακόμα: φανταστικά) μια συναισθηματική και όχι νηφάλια προσέγγιση στην εποχή μας και την λογοτεχνία της. Γιατί κρατώ για την τέχνη ένα παράξενο αίσθημα: έναν συνδυασμό δέους και στοργής κι αυτό, ίσως, οφείλεται στην ιδέα που έχω για την τέχνη: ότι αποτελεί ένα μοναχικό παντα φαινόμενο, που έρπει αβοήθητο και αυτόφωτο στις σκοτεινές παρυφές της ιστορίας και της ομολογημένης γνώσης - είναι ένα άβατο, όπου τα περιβάλλοντα πράγματα και οι άλλες, έξω της τέχνης, δράσεις του ανθρώπου πολύ εξωτερικούς μετασχηματισμούς του που μπορούν να δεχθούν ή και να επιφέρουν.
   Είναι πιθανό να κατηγορηθώ για αναχρονισμό ιδεαλιστικό, αφού όλοι το λεν πως τίποτε κρυφό δεν επιτρέπεται και δεν μπορεί να μείνει στον ψυχρό επιστημονισμό του καιρού μας και για όλα πρέπει να υπάρχει μια σαφής εξήγηση. Αλλά ακόμα κι αν έτσι είναι το σωστό, εμείς ας επιχειρήσουμε να απομονώσουμε το αποτέλεσμα από τις αιτίες, το φως από τον ηλεκτρισμό, το ουράνιο τόξο από την βροχή, τον λόγο από τον άνθρωπο. Γιατί νομίζω, πραγματικά, ότι η τέχνη απέμεινε η μοναδική δραστηριότητα του ανθρώπου που εξακολουθεί να υπηρετεί την αρχέγονη Λειτουργία του Σκοταδιού, δηλαδή του θαύματος. Μια λειτουργία που έχει την ίδια ηλικία με την ψυχή ή με το θεό - και την ίδια ουσία: και τα τρία είναι ίσκιοι...

Δευτέρα 14 Ιανουαρίου 2013

Θεραπευτική η ανάγνωση κλασικών έργων λογοτεχνίας (14 Ιαν 2013 | tvxsteam tvxs.gr)

..........................................................

Θεραπευτική η ανάγνωση κλασικών έργων λογοτεχνίας

tvxs.gr/node/116666
 


Όσοι διαβάζουν κλασικά λογοτεχνικά έργα όπως του Σαίξπηρ, καθώς και ποίηση υψηλού επιπέδου, ωφελούν περισσότερο τον εγκέφαλό τους από ό,τι αν διάβαζαν τα διάφορα βιβλία αυτο-βοήθειας, σύμφωνα με μια νέα βρετανική επιστημονική έρευνα.
 
Οι ερευνητές του πανεπιστημίου του Λίβερπουλ παρακολούθησαν την εγκεφαλική δραστηριότητα σε εθελοντές που διάβαζαν έργα του Ουίλιαμ Σαίξπηρ, ποιήματα του Τ.Σ. Έλιοτ κι άλλων γνωστών λογοτεχνών. Οι επιστήμονες, σύμφωνα με τη βρετανική Telegraph διαπίστωσαν ότι όσο πιο απαιτητικά ήσαν τα αναγνώσματα, τόσο πιο έντονη ήταν η ηλεκτρική δραστηριότητα στον εγκέφαλο, βοηθώντας έτσι στην αναζωογόνησή του, στην τόνωση της προσοχής των αναγνωστών και στην καλλιέργεια της ικανότητας στοχασμού (μιας μάλλον ξεχασμένης ιδιότητας στη γρήγορη ηλεκτρονική εποχή μας).

 
Όσο πιο ασυνήθιστες λέξεις, πιο αναπάντεχες φράσεις, προτάσεις με δύσκολη σύνταξη και με βαθιά νοήματα συναντούσαν οι εθελοντές αναγνώστες, τόσο περισσότερο «άναβαν» συγκεκριμένα κέντρα του εγκεφάλου τους, ο οποίος φαινόταν να «ανεβάζει ταχύτητα» για να ανταποκριθεί στις προκλήσεις του βιβλίου.
 
Ιδίως η ανάγνωση έργων ποίησης (που στην εποχή μας φαίνεται να χάνει έδαφος μεταξύ του αναγνωστικού κοινού), σύμφωνα με τους ερευνητές, τονώνει σημαντικά τη δραστηριότητα στο δεξί ημισφαίριο του εγκεφάλου, το οποίο, μεταξύ άλλων, σχετίζεται με την λεγόμενη «αυτοβιογραφική μνήμη» βοηθώντας έτσι τον αναγνώστη να κάνει αναδρομές στο παρελθόν και να στοχαστεί ξανά για τις δικές του εμπειρίες υπό το φως των όσων διαβάζει.
 
Όλα αυτά, σύμφωνα με τον καθηγητή Φίλιπ Ντέιβις, δείχνουν ότι η ποιοτική λογοτεχνία είναι σαφώς πιο χρήσιμη από τα αυτοδιαφημιζόμενα βιβλία αυτο-βοήθειας, που είναι γεμάτα με απλές πρακτικές συμβουλές προς τους ανθρώπους για να κάνουν τη ζωή τους καλύτερη. «Η έρευνα δείχνει τη δύναμη της λογοτεχνίας να μεταβάλει τις νοητικές διαδρομές, να δημιουργεί νέες σκέψεις και διασυνδέσεις τόσο στους νέους, όσο και στους ηλικιωμένους», ανέφερε.
 
Οι ερευνητές παρακολούθησαν τον εγκέφαλο 30 εθελοντών που σε πρώτη φάση διάβασαν το πρωτότυπο κείμενο διαφόρων έργων του Σαίξπηρ (Βασιλιάς Ληρ, Οθέλλος, Μάκβεθ, Κοριολανός), ενώ σε δεύτερο στάδιο διάβασαν τα ίδια έργα, αλλά σε απλούστερη γλωσσική μορφή. Το πείραμα έδειξε μία σαφή διαφορά στην εγκεφαλική δραστηριότητα ανάμεσα στις δύο φάσεις, καθώς η ανάγνωση του πρωτότυπου Σαίξπηρ τόνωσε σημαντικά την ηλεκτρική δραστηριοποίηση συγκεκριμένων εγκεφαλικών κέντρων, προκειμένου να αντεπεξέλθουν στην κατανόηση του κειμένου, με το οποίο -αντίθετα με το κείμενο στην καθομιλουμένη γλώσσα- δεν ήσαν εξοικειωμένοι οι αναγνώστες-εθελοντές.
 
Σύμφωνα με τους ερευνητές, αυτή η δυσκολία είναι που εξασκεί την προσοχή και τη συγκέντρωση του νου και, τελικά, την ικανότητα στοχασμού και αυτοπαρατήρησης.
 
Κάτι που δεν μπορούν να κάνουν τα σκοπίμως εύκολα βιβλία αυτο-βοήθειας και γενικότερα η εύπεπτη λογοτεχνία.
 
Οι Βρετανοί ερευνητές σχεδιάζουν, μεταξύ άλλων, σε συνεργασία με συναδέλφους τους από το University College του Λονδίνου, μια νέα μελέτη για τις επιπτώσεις της ανάγνωσης λογοτεχνικών βιβλίων σε ασθενείς με άνοια.

Τρίτη 26 Ιουνίου 2012

Μάλκολμ Λόουρι, ένας πότης «Κάτω από το Ηφαίστειο» (26 Ιουν 2012 | tvxsteam tvxs.gr)

...........................................................

Μάλκολμ Λόουρι, ένας πότης «Κάτω από το Ηφαίστειο»*

tvxs.gr/node/98689
 
 
 

Διακόπτει τις σπουδές του και αποφασίζει να δραπετεύσει από το παρελθόν του μέσω της θάλασσας.
Μπαρκάρει αρχικά με ένα φορτηγό πλοίο. Ταξιδεύει σε αρκετές πόλεις και χώρες. Κίνα, Ιαπωνία και Νορβηγία, είναι μερικές από αυτές. Στο Όσλο θα γνωρίσει τον συγγραφέα Nordahl Grieg.

Μετά τις ταξιδιωτικές περιπέτειές του επιστρέφει στις σπουδές του και στο Cambridge
. Σταδιακά αποκτά τη φήμη ενός πολλά υποσχόμενου νεαρού συγγραφέα, αλλά και ενός γερού πότη. Η λογοτεχνία και το αλκοόλ ήταν οι δύο εμμονές του.

Οι εμπειρίες του από τα ταξίδια καταγράφονται και στο πρώτο του βιβλίο, στο Ultramarine (1933),
στο οποίο συμπεριέλαβε αρκετά στοιχεία από το ταξίδι του στη Yokohama, με το S.S. Pyrrhus. Ο Lowry εμπνέεται από το The Ship Sails On, του Nordahl Grieg, αλλά και από το Blue Voyage, του Conrad Aiken. Οι δύο συγγραφείς θα επηρεάσουν σημαντικά στο μέλλον το έργο του Lowry.

Τα χρόνια στο Cambridge βιώνει και μία εμπειρία που θα τον στοιχειώσει.
Η αυτοκτονία του συγκάτοικού του Paul Fitte θα τον βασανίζει για όλη του τη ζωή. Αργότερα θα αναλάβει ευθύνες για αυτό το τραγικό περιστατικό, ενώ σχετικές αναφορές θα γίνουν και στα μυθιστορήματά του.  Ο Paul Fitte φέρεται να προσπάθησε να προσεγγίσει τον Lowry ερωτικά, ωστόσο αυτός αρνήθηκε και η ψυχολογία του Paul Fitte κλονίστηκε.

Ο Lowry θα ζήσει στο Λονδίνο, όπου έρχεται σε επαφή με συγγραφείς και ποιητές μεταξύ άλλων και ο Dylan Thomas. Στη συνέχεια θα βρεθεί στο Παρίσι μέχρι το 1934, όταν και αποφασίζει μαζί με τον φίλο του Conrad Aiken να ταξιδέψει για την Ισπανία. Εκεί θα συναντήσει την αμερικανή συγγραφέα Jan Gabrial.  Η ερωτική τους σχέση επισημοποιείται  και τελικά θα δεθούν με τα δεσμά του γάμου στις 6 Ιανουαρίου του 1934 στο Παρίσι.

Όμως η συμβίωσή τους χαρακτηρίζεται κυρίως από τη σύγκρουση.
Τελικά η Gabrial θα παρατήσει τον Lowry στη Γαλλία και θα επιστρέψει στη Νέα Υόρκη. Ο Lowry έχει γράψει ήδη δύο ιστορίες για τη θυελλώδη σχέση τους το «Hotel Room in Chartres» και το «In Le Havre».

Εκείνη την περίοδο γράφει και το «In Ballast to the White Sea», μία ιστορία για έναν φοιτητή του Cambridge, το οποίο όμως παρέμεινε σε χειρόγραφη μορφή, δεν εκδόθηκε ποτέ και τελικά καταστράφηκε σε μία πυρκαγιά.

Το 1935 ο Lowry ταξιδεύει στη Νέα Υόρκη. Έχει ήδη αρχίσει να καταναλώνει μεγάλες ποσότητες αλκοόλ, ενώ θα περάσει και δύο εβδομάδες στην ψυχιατρική πτέρυγα του νοσοκομείου Bellevue. Την επόμενη χρονιά θα επανασυνδεθεί με την Jan Gabrial. Θα μετακομίσουν στο Λός Άντελες για λίγο καιρό. Ένας ενδιάμεσος σταθμός πριν φύγουν για την Cuernavaca στο Μεξικό.

Το 1937 το αλκοόλ επηρεάζει τη σχέση του με την  Jan Gabrial, η οποία θα τον παρατήσει και πάλι. Όμως αυτή τη φορά ο χωρισμός θα είναι οριστικός. Οι δυο τους δεν θα συναντηθούν ποτέ ξανά. «Έπινε τα πάντα» θα γράψει αργότερα η Jan Gabrial στο βιβλίο της «Μέσα στο Ηφαίστειο».

Ο Lowry, που ήδη αντιμετώπιζε ψυχολογικά προβλήματα, βυθίζεται σε απόγνωση.
Στο μυαλό του όμως έχει κατασταλάξει η ιδέα ενός αυτοβιογραφικού μυθιστορήματος. Ήδη από το 1936 έχει αρχίσει να γράφει το «Κάτω από το Ηφαίστειο». Τα ηφαίστεια της Cuernavaca αποτέλεσαν το ιδανικό περιβάλλον.

Το 1938 επιστρέφει στο Λος Άντζελες και συναντά την Margerie Bonner, συγγραφέα και πρώην παιδί αστέρι του βωβού κινηματογράφου. Θα ταξιδέψουν μέχρι τον Καναδά και τελικά θα παντρευτούν στις 2 Δεκεμβρίου του 1940. Θα μείνουν σε μία καλύβα που έχτισε ο ίδιος. Το 1944 η καλύβα κάηκε, αλλά η Margerie Bonner κατάφερε να σώσει το χειρόγραφο του «Κάτω από το Ηφαίστειο». Ένα σύντομο ταξίδι στο Μεξικό και επιστροφή στον Καναδά.

Μέχρι το 1940 ο Lowry είχε γράψει μία πρώτη έκδοση του «Κάτω από το Ηφαίστειο».
Όμως οι εκδότες που διάβασαν το χειρόγραφο το απέρριψαν. Τα επόμενα πέντε χρόνια θα γίνουν πολλές αλλαγές στο αρχικό κείμενο. Το βιβλίο θα πάρει την τελική του μορφή με τη βοήθεια της Margerie Bonner και θα εκδοθεί από τον Jonathan Cape, δέκα χρόνια αφότου ο Lowry ξεκίνησε να το γράφει.

Ο αλκοολισμός και οι ψυχικές διαταραχές σκιάζουν το μεγαλύτερο μέρος της ζωής του Lowry.
Τα τελευταία δέκα χρόνια της ζωής μπαινόβγαινε σε κλινικές, ενώ πολλά ήταν και τα ατυχήματα που είχε. Ο Lowry πέθανε στις 26 Ιουνίου του 1957 από υπερβολική δόση υπνωτικών στο Ripe, του Sussex στην  Αγγλία, όπου έμενε το τελευταίο διάστημα με τη σύζυγό του.

«Here lies Malcolm Lowry, late of the Bowery, whose prose was flowery, and often glowery. He lived nightly, and drank daily, and died playing the ukulele», αναγράφεται πάνω στον τάφο του Lowry στο νεκροταφείο του Αγίου Ιωάννη
 
Το «Κάτω από το Ηφαίστειο» αποτελεί το έργο ζωής του Malcolm Lowry, ένα λογοτεχνικό αριστούργημα, που από αρκετούς κριτικούς κατατάσσεται στα δέκα σημαντικότερα βιβλία του αιώνα. Με έντονα τα αυτοβιογραφικά στοιχεία, τις εμμονές, τους εφιάλτες, τα παιδικά τραύματα και τις ανησυχίες του συγγραφέα, το «Κάτω από το Ηφαίστειο» είναι για τον Malcolm Lowry μία «μεθυσμένη Θεία Κωμωδία».

 ......................................

*: "Κάτω απ' το ηφαίστειο" - ένα πολύ καλό βιβλίο και μια πολύ καλή ταινία  με εξαιρετική ερμηνεία του Άλμπερτ Φίνεϋ για το καλοκαίρι. Αναζητείστε τα (την ταινία σε dvd). Θα περάσετε πολύ καλά...