Πέμπτη 10 Μαΐου 2012

Πόσο βαστάξανε τα ήσυχα; Mιλά ένας Πόντιος (από το βιβλίο: Έλλη Παπαδημητρίου, O κοινός λόγος, πρώτος τόμος, Eρμής, 2003)

......................................................
 






Πόσο βαστάξανε τα ήσυχα; Mιλά ένας Πόντιος


Πόσες φορές λέγω, από διωγμό σε διωγμό πόσα τραβήξαμε. Πώς ήμαστε ακόμα ζωντανοί και τα λέμε.
  Tο χωριό μας μεσόγειο, περιφέρεια Σαμψούς-Aμισός. Πρώτος πόλεμος, πρώτη εξορία μάς φέρουν στα παράλια στη Σαμψούντα. Mας επιτηρούν. Περνούμε δύσκολα, τρώγομεν έτοιμα. Mένομε σε σχολείο.
  Έρχεται χειμώνας, εκεί βαρύς ο χειμώνας, ακούμε άλλη εξορία. Πού; Δεν λέγουν. Mαζευτήκαμε όλοι, γυναίκες, μωρά, με μπόγους, με φορτία σε κρατικό κατάστημα, γράφουν ονόματα, ηλικία. Έρχονται και άλλοι από άλλα χωριά. Kλάμα, οδυρμός. Ποια είναι η καταδίκη μας; Φόβος και τρόμος. Φεύγομε καταμεσήμερα την άλλη μέρα. Kαι οι Tούρκοι λυπούνται. Περνούμε χωριά, πλησιάζουν μερικοί Xριστιανοί όπου υπάρχουνε, με αυτούς τέσσερις δικοί μας ξεφεύγουν να σωθούν. Bαδίζομεν, αρχίζουν βροχές, αρχίζουν χιόνια, όπου μας βρίσκει νύχτα, μένομε σε χωρία, σε χάνια και σε δάσος και σε ποτάμι εμπρός. Mια νύχτα ξεφύγαμε.
  Mας λυπούνται οι χωρικοί στα τουρκοχώρια, μας ταΐζουν. Bρίσκουνε κρυψώνες. Προς πού πηγαίνομεν; Tα κυνηγημένα θηρία ξέρουν πού πηγαίνουν, εμείς όχι. Σε περιφέρεια τάδε –τι να σας λέγομεν ονόματα; πεθαμένα ονόματα, ποιος θυμάται; ποίος γνωρίζει;– σε τάδε περιφέρεια οι Tούρκοι πολύ φανατικοί, αρχηγός των ανήμερο καπλάν προς τους Xριστιανούς. Σε άλλην περιφέρεια δεν είχε ακουστεί διωγμός. Kαι χωριά χριστιανικά προς τα ορεινά, δύο. Προχωρούμε οι μισοί. Περιμένομε να νυχτώσει. Mέσα προχωρούμε σε χωρίον… στο δρόμο μπακίρια, κιλίμια, πιατικά, ρουχικά, σπίτια ορθάνοιχτα, έχουν πέσει λησταί, δεν έμεινε άνθρωπος πουθενά, ούτε γάτα. Aκούμε στο καλντερίμι κάποιος περπατά, γυαλίζει τουφέκι. Kρυφτήκαμε, τρέχομε, μας πυροβολεί. Φτάνομε στα δάση. Λίγοι λίγοι βαδίζομε, σκορπίζομε. Ήμαστε οχτώ, μείναμε τρεις. Bαδίζομε δυο μερόνυχτα. Φτάνομε σε χριστιανοχώρι. Kαι οι άλλοι εκεί φθάνουν, ανταμώνομε.
  Mας είπαν την κατάσταση, αστυνομία ψάχνουν για φυγάδες, ληστεύουν, σκοτώνουν τους ντόπιους. Xωρίζομεν. Συμφωνούμεν οι μισοί να μας οδηγήσει Tούρκος οδηγός εις Aμισόν, οι άλλοι μένουν πίσω, ας πάθουν ό,τι πάθουν και οι άλλοι χριστιανοί αδελφοί.
  Mέσα στην Aμισόν φθάνομε, είναι χειμώνας, ένας συγγενής καλός μάς παίρνει σ’ ένα υπόγειο, μας λούζουν, μας αλλάζουν. Όμως υποφέρουν πολλά και οι εντόπιοι. Tρόφιμα λιγοστεύουν. Φτώχεια, πείνα, ο εργατικός χωρίς εργασία. Aκόμη συνεχίζεται πόλεμος με συμβουλάς των Γερμανών για να εξοντώσουν τους Xριστιανούς οι Tούρκοι. Σχέδιον γερμανικόν εφαρμόζουν. Tόσον μίσος ποτέ, τόσος αφανισμός.
  Aκούμε θα εξορισθεί ο πληθυσμός και από κάθε πολιτείαν και από τα παράλια. Tότε αρχίζει ξεπούλημα όσο όσο, κινητά και ακίνητα. Nοικοκυραίοι ανθρώποι γυρίζουν, ξεπουλούν, όσο όσο, τα καλά και τ’ αγαθά των σπιτιών τους πάμφθηνα σαν κλεμμένα. Oι δρόμοι γεμάτοι πραμάτεια, φόβος και αγωνία. Tι να πράξομεν; Mερικοί δωρίζουν πολλά διά να σώσουν λίγα, παραδίνουν για φύλαξη σε Tούρκους γνωστούς, αλλοφροσύνη.
  Έπεσαν κι αρρώστιες, τύφος, η ψείρα μάς τρώει μέσα έξω. Πεθαίνανε από αρρώστιες, από πείνα, τους θάβανε δίχως παπά, δίχως εκκλησία. Ποίος να ψάλλει και ποίος να κλάψει; Eμείς από τα χωριά που ήρθαμε διπλός ο φόβος, όπου βρεθούνε κρυμμένοι τους μαζεύουνε. Σε μια εκκλησία όπου μαζέψανε δικούς μας φάγανε και τσαρούχια και υποδήματα, φάγανε ποντίκια, τρελαθήκανε.
  Eίχα μ’ έναν Tούρκο της κοντινής γειτονιάς συνεννόηση, με ειδοποιούσε, μ’ έκρυβε πολλές φορές. Ό,τι μου απόμεινε, χρυσαφικό, ρολόι, όλα τα ’δωσα, χαλάλι του με γλίτωσε. Mε γλίτωσεν αυτός κι η πιστή μου γυναίκα, κοπέλα μικρή από την πόρτα του σπιτιού μας δεν πρόλαβε να βγει νύφη, μέσα στις τρομάρες στις συμφορές η καρδιά της δεν κρύωσε, αχ-βαχ δεν είπε, μόνον χάσαμε τον πρώτο και μοναχογιόν μας, αρρώστησεν, δεν σώθηκε. Tότε τσίριξε. Kαι τούρκικο περίπολο ακούσανε, δακρύσανε, αφήσαν και μένα κοντά της. Πιάνανε πάλι τους άντρες ως 60 χρονών, «άχ 60 χρονών» λέγαμε, ζηλεύαμεν. Tέλος έρχεται καλοκαίρι, δεν έχομ’ πια δύναμη, διαταγή να φύγουν εξορία και οι ντόπιοι, πάμε κι εμείς μαζί, δεν είμαστε γραμμένοι, τρυπώνομε σε κάθε σταθμό, προσέχομε να μη μας ξεχωρίσει μάτι, βαδίζομε, φτάνομε σε βουνά, εκεί άλλος αέρας, βρίσκομε και γάλα, περνούμε βουνά, περνούμε ποταμούς δύο, τριάντα τρεις μέρες βαδίσαμε.
  Tο μέρος όπου φθάσαμε, πέφτει βαθιά, ο πόλεμος εκεί δεν έφτασε. Γίνεται μεγάλο παζάρι. Kάνομε ανταλλαγή, βρίσκομε πουλούμε, αγοράζομε βγάζομε ψωμί, κρέας ψουνίζομε, κάνομε χαμαλίκι, ένα ποκάμισο πούλησα πρώτο και δαχτυλιδάκι της γυναίκας μου. Έτσι αρχίσαμε ανταλλαγές. Περάσαμε.
  Aκούσαμε υπογράφτηκε ανακωχή. Mας φέρανε διαταγή: όσοι θέλουνε με δικά τους έξοδα γυρίζουνε. Γυρίσαμε, πήραμε αραμπάδες, ζώα. Eίχαμε και πράματα. Λέγαμε: «Nά, όσοι σωθήκαμε θα ζήσομε πια ήσυχα».
  Πόσο βαστάξανε τα ήσυχα; Πάλι τα ίδια μάς περιμένανε και χειρότερα.

(από το βιβλίο: Έλλη Παπαδημητρίου, O κοινός λόγος, πρώτος τόμος, Eρμής, 2003)

"Αγιότητα" ποίημα του Τάσου Λειβαδίτη ( 1922 - 1988)


...................................................






















Αγιότητα


Ημερολόγιο ήσυχο στον τοίχο, μια ημερομηνία
κι οι άγιοι σιωπηλοί, χλωμοί κι αναμάρτητοι, ση-
μειωμένοι μόνο με το μικρό τους όνομα, όπως 
τους φώναζε η μητέρα τους. Κύριε, κανείς δεν 
ήθελε να μεγαλώσει.

ΤΑΣΟΣ ΛΕΙΒΑΔΙΤΗΣ

(από την ΠΟΙΗΣΗ, Τόμος Τρίτος, 1979 - 1987, εκδ.Κέδρος) 

                                

Τετάρτη 9 Μαΐου 2012

DARIO FO - ΝΤΑΡΙΟ ΦΟ / Μικρό Αφιέρωμα (http://lefobserver.blogspot.com/2011/03/dario-fo.html)

...........................................................

DARIO FO - ΝΤΑΡΙΟ ΦΟ 

http://lefobserver.blogspot.com/2011/03/dario-fo.html 




Ντάριο Φο
Ο Ντάριο Φο (24 Μαρτίου 1926 — ) είναι ένας Ιταλός θεατρικός συγγραφέας, ευθυμογράφος, ηθοποιός, θεατρικός σκηνοθέτης και συνθέτης. Πήρε το βραβείο Νόμπελ λογοτεχνίας το 1997. Χρησιμοποιεί τεχνικές της κομέντια ντελ' άρτε και συνεργάζεται στενά με τη σύζυγό του Φράνκα Ράμε.
Βιογραφία
Πρώτα χρόνια

Ο Φο γεννήθηκε στο Λεγκιούνο-Σαντζιάνο, στην επαρχία του Βαρέζε, κοντά στην ανατολική πλευρά της λίμνης Λάγκο Ματζιόρε. Ο πατέρας του Φελίτσε ήταν διευθυντής των ιταλικών σιδηροδρόμων και η οικογένεια άλλαζε συχνά κατοικία λόγω των μεταθέσεων του. Ο Φελίτσε ήταν επίσης ερασιτέχνης ηθοποιός και σοσιαλιστής. Ο Ντάριο έμαθε την τέχνη της διήγησης απ' την γιαγιά του και από Λομβαρδούς ψαράδες και φυσητές γυαλιού.
Το 1940, μετακόμισε στο Μιλάνο για να σπουδάσει αρχιτεκτονική στη Brera Art Academy, αλλά ο Β' Παγκόσμιος Πόλεμος τού χάλασε τα σχέδια. Η οικογένειά του πήρε μέρος στην αντιφασιστικό αγώνα και λέγεται πως βοηθούσε τον πατέρα του να φυγαδεύει πρόσφυγες και στρατιώτες των Συμμάχων στην Ελβετία. Κοντά στο τέλος του πολέμου, ο Φο στρατολογήθηκε στο στρατό της Δημοκρατίας του Σαλό, αλλά δραπέτευσε και κατάφερε να κρυφτεί για το υπόλοιπο του πολέμου.
Μετά τον πόλεμο, συνέχισε τις σπουδές αρχιτεκτονικής στο Μιλάνο. Εκεί αναμείχθηκε με τα λεγόμενα μικρά θέατρα {teatri piccoli), στα οποία άρχισε να παρουσιάζει τους αυτοσχέδιους μονολόγους του. Το 1950 άρχισε να εργάζεται στο θέατρο του Φράνκο Παρέντι, και σταδιακά εγκατέλειψε την εργασία του ως βοηθός αρχιτέκτονα.
Η δεκαετία του '50 και η σχέση με την Φράνκα Ράμε
Το 1951 ο Φο συναντάει τη Φράνκα Ράμε, γόνο θεατρικής οικογένειας, όταν δούλευαν μαζί στην παραγωγή της επιθεώρησης Εφτά ημέρες στο Μιλάνο. Μετά από λίγο καιρό, αρραβωνιάστηκαν. Τον ίδιο χρόνο προσκλήθηκε να παρουσιάσει τη ραδιοφωνική εκπομπή Κοκορίκο στη RAI, το εθνικό ραδιόφωνο της Ιταλίας. Έκανε 18 σατιρικούς μονολόγους όπου μετέτρεπε βιβλικές ιστορίες σε πολιτική σάτιρα. Οι αρχές, σκανδαλισμένες, ακύρωσαν την εκπομπή.
Το 1953 γράφει και σκηνοθετεί το σατιρικό έργο Δάχτυλο στο μάτι (Il dito nell'occhio). Μετά από αρχική επιτυχία, η κυβέρνηση και η εκκλησία αντιδρούν και εν συνεχεία η θεατρική ομάδα με δυσκολία έβρισκε θέατρο όπου μπορούσε να παίξει. Παρ' όλα αυτά, το έργο έτυχε θερμής υποδοχής απ' το κοινό.
Η Φράνκα Ράμε και ο Ντάριο Φο παντρεύτηκαν στις 24 Ιουνίου 1954. Ο Φο δούλευε στο Μικρό Θέατρο (Piccolo Teatro) στο Μιλάνο και παρόλο που η σάτιρά του υπέφερε όλο και πιο πολύ απ' τη λογοκρισία, συνέχιζε να παραμένει δημοφιλής.
Το 1955 ο Φο και η Ράμε δούλεψαν σε κινηματογραφικές παραγωγές στη Ρώμη. Ο Φο έγινε σεναριογράφος και δούλεψε σε πολλές παραγωγές, συμπεριλαμβανομένων και μερικών του Ντίνο ντε Λαουρέντις. Ο γιος τους Τζάκοπο, γεννήθηκε στις 31 Μαρτίου του ίδιου έτους. Η Ράμε δούλευε στο Τέατρο Στάμπιλε στο Μπολτσάνο. Το 1956 ο Φο κι η Ράμε έπαιξαν μαζί στην ταινία του Κάρλο Λιτσάνι, Ο περίεργος (Lo svitato). Κι άλλες ταινίες ακολούθησαν.
Το 1959 γυρίζουν στο Μιλάνο και ιδρύουν τη θεατρική ομάδα Ντάριο Φο—Φράνκα Ράμε. Ο Φο έγραφε σενάρια, έπαιζε, σκηνοθετούσε, και σχεδίαζε τα κουστούμια και τα σκηνικά. Η Ράμε ανάλαβε τις διοικητικές δουλειές. Η ομάδα έκανε πρεμιέρα στο Μικρό Θέατρο και μετά άρχισε, για πρώτη φορά, τις ετήσιες τουρνέ της σ' ολόκληρη την Ιταλία.
Η δεκαετία του '60 και η επιτυχία
Το 1960 κερδίζουν την εθνική αναγνώριση με το Οι Αρχάγγελοι δεν Παίζουν Φλίπερ στο θέατρο Οντεόν του Μιλάνο. Κι άλλες επιτυχίες ακολουθούν. Το 1961 τα θεατρικά έργα του αρχίζουν να παίζονται σε Σουηδία και Πολωνία.
Το 1962 γράφει και σκηνοθετεί την εκπομπή Καντσονίσιμα στη RAI. Ο Φο χρησιμοποιεί το σόου για να περιγράψει τη ζωή των απλών ανθρώπων και γρήγορα γίνεται επιτυχία. Ένα επεισόδιο για ένα δημοσιογράφο που σκοτώθηκε απ' τη Μαφία ενόχλησε τους πολιτικούς που είχε ως συνέπεια ο Φο και η Ράμε να λάβουν απειλές κατά της ζωής τους και να μπουν κάτω από αστυνομική προστασία. Φεύγουν απ' την εκπομπή όταν η RAI αρχίζει να λογοκρίνει το πρόγραμμα. Η ιταλική ένωση ηθοποιών καλεί τα μέλη της να αρνηθούν να τους αντικαταστήσουν. Απαγορεύεται η εμφάνισή τους στη RAI για τα επόμενα 15 χρόνια. Συνεχίζουν να παίζουν στο Οντεόν.
Το 1962 το έργο τους για τον Χριστόφορο Κολόμβο ενοχλεί ακροδεξιές ομάδες και προκαλεί βίαιες επιθέσεις. Το ιταλικό κομμουνιστικό κόμμα τούς προμηθεύει σωματοφύλακες.
Το La Signora e da buttare (1967) είχε σχόλια για τον πόλεμο του Βιετνάμ, τον Λι Χάρβι Όσβαλντ και τη δολοφονία του Κένεντι. Η κυβέρνηση των ΗΠΑ το θεώρησε ασέβεια προς τον πρόεδρο Τζόνσον, και ο Φο δεν μπορούσε να βγάλει αμερικανική βίζα για πολλά χρόνια μετά.
Ο Φο έγινε διεθνώς διάσημος όταν το έργο του Οι Αρχάγγελοι δεν Παίζουν Φλίπερ παίχτηκε στο Ζάγκρεμπ (τότε στη Γιουγκοσλαβία).
Το 1968 ο Φο και η Ράμε ιδρύουν την θεατρική κολλεκτίβα Νέα Σκηνή (Associazione Nuova Scena) με κινούμενες σκηνές θεάτρου. Στο Μιλάνο μετέτρεψαν ένα εγκαταλελειμμένο εργοστάσιο σε θέατρο.
Ο Ντάριο Φο αφαίρεσε τα δικαιώματα που απαιτούνταν για να παιχτούν τα έργα του στην Τσεχοσλοβακία μετά την συντριβή της Άνοιξης της Πράγας από δυνάμεις της συνθήκης της Βαρσοβίας σαν διαμαρτυρία, και αρνήθηκε να δεχτεί τη λογοκρισία που απαιτούσαν οι Σοβιετικοί λογοκριτές. Οι παραγωγές έργων του στο Ανατολικό μπλοκ σταμάτησαν.
Το 1969 παρουσίασε για πρώτη φορά το Μίστερο Μπούφο, ένα θεατρικό έργο μονολόγων βασισμένο στη μείξη μεσαιωνικών έργων και τοπικών προβλημάτων. Είχε επιτυχία και έκανε 5.000 παραστάσεις ακόμα και σε γήπεδα. Ο Μίστερο Μπούφο επηρέασε πολλούς νέους ηθοποιούς και συγγραφείς: μπορεί να θεωρηθεί σαν η ιδρυτική στιγμή αυτού που οι Ιταλοί αποκαλούν αφηγηματικό θέατρο teatro di narrazione, ένα είδος θεάτρου στο οποίο δεν υπάρχουν ηθοποιοί που παίζουν ένα δραματικό ρόλο, ένα θέατρο παρόμοιο με το λαϊκό παραμύθι. Οι πιο διάσημοι Ιταλοί παραμυθάδες είναι οι Μάρκο Παολίνι, Λάουρα Κουρίνο, Ασάνιο Σελεστίνι, Ντάβιντε Ένια και Αντρέα Κοζεντίνο.
Η δεκαετία του '70
Το 1970 ο Φο και η Ράμε άφησαν τη Νέα Σκηνή λόγω πολιτικών διαφορών. Ξεκίνησαν την τρίτη τους θεατρική ομάδα, Collettivo Teatrale La Comune.
Παρήγαγαν έργα (βασισμένα στον αυτοσχεδιασμό) για τα σύγχρονα προβλήματα με πολλές αναθεωρήσεις. Ο Τυχαίος Θάνατος ενός Αναρχικού (1970) ασκούσε κριτική στην κατάχρηση εξουσίας του συστήματος δικαιοσύνης. Ο Φο το έγραψε μετά από μια τρομοκρατική επίθεση από ακροδεξιούς στην Εθνική Αγροτική Τράπεζα (Banca Nazionale dell'Agricoltura) στο Μιλάνο. Το Φενταγίν (1971 ήταν ένα θεατρικό έργο για την ασταθή κατάσταση στα παλαιστινιακά εδάφη και οι ηθοποιοί αποτελούνταν από πραγματικά στελέχη της PLO. Από το 1971 ως το 1985, η θεατρική ομάδα δώρισε μέρος των εισπράξεών της για την υποστήριξη απεργιών του ιταλικών συνδικαλιστικών οργανώσεων.
Το 1973 η ομάδα μετακομίζει στο Σινεμά Ροσίνι στο Μιλάνο. Όταν ο Φο άσκησε κριτική στην αστυνομία σε ένα από τα έργα του, ακολούθησαν αστυνομικές επιδρομές και η λογοκρισία αυξήθηκε. Στις 8 Μαρτίου, μια νεοφασιστική ομάδα απήγαγε τη Φράνκα Ράμε, βασανίζοντάς την και βιάζοντας την. Η Ράμε επέστρεψε στη σκηνή μετά από δύο μήνες με νέους αντιφασιστικούς μονολόγους.
Αργότερα τον ίδιο χρόνο, η ομάδα κατέλαβε ένα εγκαταλελειμμένο εμπορικό κτίριο στο κέντρο του Μιλάνο και το ονόμασε Παλατάκι Liberty (Ελευθερία) (Palazzina Liberty). Άνοιξαν το Σεπτέμβρη με το Λαϊκός Πόλεμος στη Χιλή (Guerra di popolo in Cile), ένα έργο για μια εξέγερση ενάντια στην χιλιανή στρατοκρατική κυβέρνηση. Γράφτηκε μετά το θάνατο του Σαλβαντόρ Αλιέντε. Ο Φο συνελήφθη όταν προσπάθησε να αποτρέψει την αστυνομία να σταματήσει την παράσταση. Το έργο του Δεν πληρώνω! Δεν πληρώνω! 1974 ήταν μια φάρσα για το κίνημα αυτοδιαχείρισης όπου γυναίκες (και άντρες) έπαιρναν ότι ήθελαν από την αγορά, πληρώνοντας μόνο ότι μπορούσαν. Το 1975 έγραψε το Φανφάνι ράπιτο (Fanfani rapito) προς υποστήριξη ενός δημοψηφίσματος υπέρ της νομιμοποίησης της έκτρωσης. Τον ίδιο χρόνο αυτός και η Ράμε επισκέφτηκαν την Κίνα. Το 1975 ο Φο προτάθηκε για το βραβείο Νόμπελ για πρώτη φορά.
Το 1976 ο νέος διευθυντής της RAI προσκαλεί το Φο να κάνει ένα καινούριο πρόγραμμα, Το Θέατρο του Ντάριο (Il Teatro di Dario). Εντούτοις, όταν η δεύτερη έκδοση του Μίστερο Μπούφο παρουσιάζεται στην τηλεόραση το 1977, το Βατικανό το θεωρεί "βλάσφημο" και οι Ιταλοί ακροδεξιοί άρχισαν να γκρινιάζουν ξανά. Παρ' όλα αυτά, η Φράνκα Ράμε, έλαβε το βραβείο IDI σαν η καλύτερη τηλεοπτική ηθοποιός.
Το 1978 ο Φο κάνει την τρίτη έκδοση του Μίστερο Μπούφο. Ξαναγράφει και σκηνοθετεί το Η Ιστορία ενός Στρατιώτη (La storia di un soldato), βασισμένο σε μια όπερα του Στραβίνσκι. Αργότερα διασκευάζει, επίσης, όπερες του Ροσίνι. Γράφει κι ένα έργο για το θάνατο του Άλντο Μόρο, το οποίο ποτέ δεν παίχτηκε δημόσια.
Οι δεκαετίες '80 και '90 και το βραβείο Νόμπελ
Το 1980 ο Φο και η οικογένεια του βρίσκουν ένα νέο καταφύγιο, το Ελεύθερο Πανεπιστήμιο του Αλκατράζ (Libera Universita di Alcatraz), στους λόφους κοντά στο Γκούμπιο και την Περούτζια. Αγόρασαν την κοιλάδα κομμάτι-κομμάτι. Το "καταφύγιο", επί του παρόντος, το διαχειρίζεται ο Τζάκοπο Φο.
Το 1981 το America Repertory Theater του Κέιμπριτζ προσκάλεσε τον Φο να πάρει μέρος στο Φεστιβάλ Ιταλικού Θεάτρου στη Νέα Υόρκη. Το υπουργείο εξωτερικών των ΗΠΑ αρχικά αρνήθηκε να του παραχωρήσει βίζα αλλά αργότερα, το 1984, συμφώνησε να του δώσει μία για 6 μέρες μετά από διαμαρτυρίες Αμερικανών συγγραφέων. Το 1985 τους παραχωρήθηκε ακόμη μία και έπαιξαν στο πανεπιστήμιο του Χάρβαρντ, στο θέατρο του πανεπιστημίου του Νιού Χέιβεν, στο Κέντρο του Κένεντι στην Ουάσινγκτον, στο Θέατρο των Εθνών στη Βαλτιμόρη και στο θέατρο Τζόυς της Νέας Υόρκης.
Το 1989 έγραψε Γράμμα απ' την Κίνα (Lettera dalla Cina) σε διαμαρτυρία για τη σφαγή στην πλατεία Τιενανμέν. Τον ίδιο χρόνο ήταν ο πρώτος Ιταλός που σκηνοθέτησε στην Κομεντί Φρανσέζ (Comedie Francaise).
Το 1981 πήρε το βραβείο Σόννινγκ απ' το πανεπιστήμιο της Κοπεγχάγης, το 1985 το βραβείο Premio Eduardo, το 1986 το βραβείο Όμπι στην Νέα Υόρκη και το 1987 το βραβείο Agro Dolce. Στις 9 Οκτωβρίου του 1997 τού απενεμήθη το βραβείο Νόμπελ λογοτεχνίας.
Στις 17 Ιουλίου του 1995, ο Φο έπαθε ένα εγκεφαλικό επεισόδιο και έχασε σχεδόν όλη την όρασή του. Η Ράμε τον αντικατέστησε στις παραγωγές για ένα διάστημα. Ο Φο ανένηψε σε ένα χρόνο.
Στα έργα του έχει ασκήσει κριτική, μεταξύ των άλλων, στην πολιτική της Καθολικής εκκλησίας για τις αμβλώσεις, τις πολιτικές δολοφονίες, το οργανωμένο έγκλημα, την πολιτική διαφθορά και το Μεσανατολικό. Τα έργα του συχνά βασίζονται στον αυτοσχεδιασμό, στο ύφος της commedia dell'arte. Τα έργα του έχουν μεταφραστεί σε 30 γλώσσες.
Το 2006, ο Φο έκανε μια αποτυχημένη προσπάθεια να εκλεγεί δήμαρχος του Μιλάνο, την πιο σημαντική, οικονομικά πόλη της Ιταλίας. Ο Φο, που πήρε πάνω απ' το 20% των ψήφων, υποστηριζόταν από την Κομμουνιστική Επανίδρυση.
Εργογραφία 
· Δάχτυλο στο μάτι (Il dito nell'occhio, 1953)
· Οι Αρχάγγελοι δεν Παίζουν Φλίπερ (Gli arcangeli non giocano a flipper,
1959)
· Είχε δυο Πιστόλια (με Άσπρα και Μαύρα Μάτια) (Aveva due pistole dagli occhi bianchi e neri,
1960)
· Αυτός που Κλέβει ένα Πόδι Έχει Τύχη στην Αγάπη (Chi ruba un piede è fortunato in amore,
1961)
· Μίστερο Μπούφο (Mistero Buffo,
1969)
· Ο Εργάτης Ξέρει 300 Λέξεις το Αφεντικό 1000, Γι' αυτό Είναι Αφεντικό (L'operaio conosce 300 parole il padrone 1000 per queato lui e il padrone,
1969)
· Ο Τυχαίος Θάνατος ενός Αναρχικού (Morte accidentale di un anarchico,
1970)
· Φενταγίν (Fedayin,
1971)
· Δεν Πληρώνω! Δεν Πληρώνω! (Non si paga, non si paga!,
1974)
· Η Μαριχουάνα της Μαμάς Είναι πιο Γλυκιά (La marijuana della mamma è la piu bella,
1976)
· Όλο Σπίτι, Κρεβάτι κι Εκκλησία (Tutti casa letto e chiesa,
1977)
· Η Ιστορία μιας Τίγρης κι Άλλες Ιστορίες (Storia della tigre et altre storie,
1978)
· Η Όπερα του Ζητιάνου, (L'opera dello sghignazzo,
1981)
· Μια Μάνα (Una madre,
1982)
· Το Ανοιχτό Ζευγάρι (Coppio aperta,
1983)
· Ελισάβετ: Γυναίκα Κατά Λάθος (Quasi per caso una donna: Elisabetta,
1984)
· Το Ημερολόγιο της Εύας (Diario di Eva,
1984)
· Ένας Ήταν Γυμνός κι ο Άλλος Φόραγε Φράκο (L´uomo nudo e l´uomo in frak,
1985)
· Ο Πάπας και η Μάγισσα (Il papa e la strega,
1989)
· Ο Ανώμαλος Δικέφαλος (L'anomalo Bicefalo,
2003) 
ΑΠΟ ΤΗ ΒΙΚΙΠΑΙΔΕΙΑ

Από τον "Μονόλογο μιας πουτάνας στο φρενοκομείο" της Φράνκα Ράμε και του Ντάριο Φο - αφιέρωμα στις "ασθενείς" γυναίκες που διαπομπεύθηκαν πρόσφατα στην Αθήνα.

..........................................................




Από τον "Μονόλογο μιας πουτάνας στο φρενοκομείο"*
της Φράνκα Ράμε και του Ντάριο Φο



  ...Την πρώτη κρίση την έπαθα στο εργοστάσιο: για μια βδομάδα συνέχεια έβγαζα κάτι κόκκινα εξανθήματα στο πρόσωπο που συνεχώς φούντωναν όλο και περισσότερο... ένιωθα και κάτι ζαλάδες, που "γυρνούσε ο κόσμος"... αλλά η επόπτρια έλεγε ότι όλα αυτά είναι "ιστορίες" που δημιουργώ επίτηδες για να κάνω παύση.
   Έτσι πήγαινε λέγοντας, ώσπου τα τίναξα όλα στον αέρα!
   Έσπασα τα τζάμια, μ' ένα καροτσάκι απ' αυτά που μεταφέρουνε εμπορεύματα, κατάστρεψα  τα μπιντόνια με τα χρώματα ...και πασαλείφτηκα ολόκληρη με μπογιές! 
   Και μετά μου διηγήθηκαν ότι βγήκα και άρχισα να χορεύω γυμνή στους διαδρόμoυς... Ναι, παράσταινα τη γυμνή χορεύτρια ... στα γραφεία της διεύθυνσης... εκεί, με όλους τους υπάλληλους μαζεμένους γύρω μου να χαχανίζουν ξεδιάντροπα και ν' απλώνουν τα βρωμόχερά τους απάνω μου, οι παλιοπούστηδες!
   Ε, όχι, εγώ ούτε που έπαιρνα είδηση. 
   Naι, μετά που βγήκα απ' τη νευρολογική κλινική, με κουβάλησαν εδώ, στο σωφρονιστήριο.
   Κι όταν μ' εδιωξαν από δω μέσα, τη δουλειά μου την είχα χάσει... Με είχανε απολύσει κι αυτοί, τα αφεντικά.
   Ακούτε γιατρέ, εσείς μπορείτε να σκέφτεστε ό,τι θέλετε, αλλά εγώ σας ορκίζομαι ότι δεν κάνω την πουτάνα, επειδή είναι κάτι που το θέλω, που μ' αρέσει.
   Κυττάξτε, εγώ δε συνάντησα ποτέ μου ούτε μια από το σινάφι μου που να βγήκε στους δρόμους και να φώναξε: "Ω, μα τι ωραίο πράμα είναι να κάνει κανείς  την πουτάνα!"
   Όχι, όλες λένε, αντίθετα: "Βάζω στην άκρη μερικά λεφτουδάκια, απ' αυτή την αηδιαστική "δουλειά" για να αποτραβηχτώ μετά και να βάλω μπρος κανένα μαγαζάκι, ένα περίπτερο..., εγώ μαζί με τον άνθρωπό μου".
   Και έτσι έπρεπε να 'ναι, όλα τα περίπτερα της Ιταλίας ν' ανήκουν σε πουτάνες.
   Μια γιατρίνα εδώ , από το τμήμα 15, φαινότανε τόσο μικρή, σαν κοριτσάκι, και είχαμε γίνει φιλενάδες, γιατί εγώ τα διηγούμαι όλα... και εκείνη έγραφε... Αυτή λοιπόν, μου είχε εξηγήσει ότι παθαίνω κρίσεις τρέλας επειδή υποφέρω από σύμπλεγμα ενοχής, ότι δεν μπορώ να υποφέρω στην ιδέα ότι κάνω την πουτάνα. Έλεγε ακόμα ότι έχω διαλείψεις... μα, τι στο διάολο είναι αυτές οι διαλείψεις;... Εγώ απ' αυτά τα πράγματα δεν πολυσκαμπάζω, αλλά σας ορκίζομαι, γιατρέ, και πέστε με αν θέλετε τρελή, εμένα μου άρεσε πολύ που ήμουνα στο εργοστάσιο.
   Δούλευα σαν το γαϊδούρι και ξεπατωνόμουνα, αλλά ήμουνα μαζί με τις άλλες γυναίκες.
   Εκεί μέσα, γινότανε τρομερός σαματάς, είχε μια ζέστη που σου ερχότανε λιποθυμία, η μυρωδιά που έβγαινε απ' τα καζάνια με τα διαλυτικά σού 'φερνε πονοκέφαλο, και είχες και πάνω απ' το κεφάλι σου την επόπτρια με τις κακίες της και τη ρουφιανιά της... μα τότε τι στο διάολο σου άρεσε αυτή η δουλειά, θα μου πείτε!
   Κι όμως ήτανε ο σεβασμός που ένιωθα για μένα την ίδια... Ξέρετε λοιπόν τι σας λέω εγώ,  γιατρέ; Πως αν δεν έχεις κάνει την πουτάνα, δεν μπορείς να καταλάβεις πόσο σημαντικό πράγμα είναι να χάσεις το σεβασμό σου για τον ίδιο σου τον εαυτό. 
   Το πιο αηδιαστικό απ' όλα σ' αυτή τη "δουλειά" είναι ότι σε κάνουν να νιώθεις πως είσαι ένα ΠΡΑΓΜΑ, γεμάτο τρύπες, ότι τα μόνα σου "εξαρτήματα" είναι δυο πόδια ορθάνοιχτα, ένας κώλος, δυο βυζιά και ένα στόμα, που ποτέ δε μιλάει γιατί είναι σφραγισμένο με το "πράμα" ταλλουνού... και μέχρι εδώ... τίποτε άλλο.
   Κι όταν κάποιος βρίσκεται μέσα στα σκατά, τι κάνει;
   Προσπαθεί να κολυμπήσει, να μη νιώθει τη βρώμα... και ψάχνει για κάποιον που θα μπορούσε να τον τραβήξει από κει μέσα...
   Και μετά όταν δεν βρίσκεις τίποτα, σε πιάνει κάτι σαν μανία εκδίκησης, και λες: "Θέλεις να γαμήσεις παλιοκερατά; Και ποιος νομίζεις πως είσαι επειδή έχεις πέντε δεκάρες και μπορείς να πληρώνεις όποτε σου καβλώνει; Τότε λοιπόν, πλήρωσε! 
   Εγώ δεν υπάρχω!
   Εσύ μου τον βάζεις από κάτω, αλλά εγώ δεν υπάρχω.
   Κάνω πως δεν είμαι εδώ, ότι έχω φύγει!
   Ρίξε λοιπόν ένα πούτσο σε μια πεθαμένη, σκατορουφιάνε!"... 

Από  το έργο της Φράνκα Ράμε και Ντάριο Φο "Όλα για το σπίτι, κρεβάτι κι εκκλησία". Μετάφραση Πωλίνας Πεφάνη (από παλιά έκδοση αχρονολόγητη και χωρίς επωνυμία εκδοτικού οίκου. Πρόκειται μάλλον για προσωπική έκδοση της κ. Πεφάνη, υπεύθυνης σύμφωνα με το νόμο, όπως αναγράφεται στη δεύτερη σελίδα) 


 
    

Κυριακή 6 Μαΐου 2012

Πανσέληνος: Εικόνες από την χθεσινή νύχτα (Lifo, 6/5/2012)

..........................................................

Πανσέληνος: Εικόνες από την χθεσινή νύχτα

Από την Αθήνα έως το Τέξας

Πανσέληνος: Εικόνες από την χθεσινή νύχτα

Αθήνα, Τουρίστες στο ναό του Ποσειδώνα

fullmoon

Τέξας, πινακίδα  στον Highway 80

 fullmoon

Καναδάς, Τορόντο

 fullmoon

Άνθρωποι ψαρεύουν στον Ατλαντικό Ωκεανό, Bal Harbour

fullmoon

Κάιρο, Τζαμί του Mohamed Ali

 fullmoon
Ρωσία

FULLMOON

Νέα Υόρκη, Brooklyn

fullmoon
Κύπρος, Άγια Νάπα

Fullmoon

Newark Liberty International Airport

fullmoon
International Space Station

Όλες οι εικόνες είναι από την νύχτα του Σαββάτου.