Κυριακή, 28 Ιουνίου 2015

Η σιωπή της ευμενούς ουδετερότητος ή πώς μού 'ρθε στο νου ένα ξεχασμένο τραγουδάκι...

...........................................................

 Η σιωπή της ευμενούς ουδετερότητος...




• ...Τι συνέβη με την Αλκηστη Πρωτοψάλτη και αποχώρησε από την παράσταση;

Στους δύο μήνες μάς κατέκτησε με τον χαρακτήρα, την προσωπικότητά της. Ηταν καθημερινά σε όλες τις πρόβες, στο ζέσταμα, σε κίνηση, σε φωνητικά. Είχε έναν παιδικό ενθουσιασμό βλέποντας τον μαγικό κόσμο του θεάτρου, πώς στήνεται μια παράσταση. Μια μέρα μάς διάβασε πολύ συγκινημένη την επιστολή που δημοσιεύτηκε και δακρυσμένη αποχαιρέτησε τον θίασο αγκαλιάζοντας έναν έναν. Δεν γνωρίζω ούτε είναι στη δικαιοδοσία μου να σχολιάσω τα περί αμοιβής της...

(από τη συνέντευξη της Καρυοφυλλιάς Καραμπέτη στην Έφη Μαρίνου και στην "Εφημερίδα των Συντακτών", 27/6/2015 - Δες εδώ όλη τη συνέντευξη http://www.efsyn.gr/arthro/niotho-lytromeni-mono-otan-ta-dino-ola)







Σχολιάζω εγώ που θεωρώ ότι είναι στη "δικαιοδοσία μου": Μαθαίνω ότι δεν ήταν μόνο η Άλκηστις Πρωτοψάλτη που είχε συνάψει σύμβαση με σκανδαλώδεις αμοιβές από την προηγούμενη διεύθυνση του Εθνικού Σωτήρη Χατζάκη. Κάτι έτρεξε και με άλλους πρωταγωνιστές ή και με συντελεστές των παραγωγών που είχαν συμφωνηθεί τότε. Και προφανώς για να προλάβουν κανιβαλισμούς και άλλες ακραίες παρενέργειες "κοινωνικού αυτοματισμού" εντός ή εκτός του θεατρικού (ή γενικώς του καλλιτεχνικού) συναφιού έσπευσαν να παραιτηθούν  ή να αποσύρουν τις σκανδαλώδεις συμβάσεις οι ιθύνοντες για να γλιτώσουν από τα χειρότερα. Και από δω και πέρα καλώς έχομεν. Ωστόσο με απασχολεί βασανιστικά ένα ερώτημα που θεωρώ ότι έπρεπε να τεθεί πρωταρχικά από όλα τα συμβληθέντα μέρη. Πώς επέτρεψαν στους εαυτούς τους να προχωρήσουν σε τέτοιες συμβάσεις, με αστρονομικές αμοιβές ακόμα και για τις εποχές  πριν από την κρίση; Με πόση και ποια κοινωνική συνείδηση δέχτηκαν να αμειφθούν με τόσο μεγάλα ποσά  σε καιρούς που συνάδελφοί τους (για να μην πάμε στους άγνωστους και ανώνυμους συνανθρώπους των) λιμοκτονούν όντας άνεργοι, ματαιωμένοι, απαξιωμένοι, καταρρακωμένοι; Πώς μπορούν να θέτουν τους εαυτούς τους στην "υπηρεσία" να ερμηνεύουν μεγάλα κείμενα του ανθρώπινου πολιτισμού, όπως είναι τα κείμενα των μεγάλων κλασικών συγγραφέων, δικών μας και ξένων, και να αμείβονται πλουσιοπάροχα, όταν οι θεατές που θα πάνε να τους δουν βογκάνε στην καθημερινότητά τους; Προοδευτικός και με κοινωνική ευαισθησία καλλιτέχνης δεν είναι εκείνος που οι δημόσιες θέσεις του ("Λόγια, λόγια, λόγια..." που λέει κι ο Σαίξπηρ στον "Άμλετ", ή η ακατάσχετη φλυαρία των συνεντεύξεων στα ΜΜΕ) στηρίζονται στην αφαίρεση της ιδιωτικής μας ευθύνης, παραφράζοντας τα λόγια του κάποτε (γύρω στα 1981) "ζωντανού" Σαββόπουλου. Από εκείνη την εποχή λοιπόν αφιερώνω στους καλλιτέχνες μας αυτό το ξεχασμένο του τραγουδάκι.

Θυμίζω εδώ τα λόγια για όσους τα ξέχασαν


Τι να τα κάνω τα τραγούδια σας.

Στίχοι: Ντίνος Χριστιανόπουλος / Μουσική: Διονύσης Σαββόπουλος
Πρώτη εκτέλεση: Διονύσης Σαββόπουλος


Τι να τα κάνω τα τραγούδια σας
ποτέ δε λένε την αλήθεια
ο κόσμος υποφέρει και πονά
και 'σεις τα ίδια παραμύθια

Τι να τα κάνω τα τραγούδια σας
ποτέ δε λένε την αλήθεια
ο κόσμος υποφέρει και πονά
και 'σεις τα ίδια παραμύθια

Τι να τα κάνω τα τραγούδια σας
είναι πολύ ζαχαρωμένα
ταιριάζουν για σοκολατόπαιδα
μα δεν ταιριάζουνε για μένα
 

Τρίτη, 23 Ιουνίου 2015

Ένα διδακτικό παραμύθι για το ότι είμαστε όλοι κρίκοι της ίδιας αλυσίδας (tvxs.gr, 22 Ιουν. 2015)

...........................................................
 

Ένα διδακτικό παραμύθι για το ότι είμαστε όλοι κρίκοι της ίδιας αλυσίδας

 
 
tvxs.gr, 22 Ιουν. 2015
 
 
Ένα ποντικάκι κάποτε παρατηρούσε από την τρύπα του τον αγρότη και τη γυναίκα του που ξεδίπλωναν ένα πακέτο. Τι λιχουδιά άραγε έκρυβε; αναρωτήθηκε.
Όταν οι δύο αγρότες άνοιξαν το πακέτο, δεν φαντάζεσαι πόσο μεγάλο ήταν το σοκ που έπαθε διαπιστώνοντας πως επρόκειτο για μια ποντικοπαγίδα! Τρέχει λοιπόν γρήγορα στον αχυρώνα, για να ανακοινώσει το φοβερό νέο: «Μια ποντικοπαγίδα στο σπίτι! Μια ποντικοπαγίδα στο σπίτι!»
Η κότα κακάρισε, έξυσε την πλάτη της και σηκώνοντας το λαιμό της είπε: «Κυρ ποντικέ μου, καταλαβαίνω πως αυτό αποτελεί πρόβλημα για σένα. Αλλά δεν βλέπω να έχει κάποια επίπτωση σε μένα. Δεν με ενοχλεί καθόλου η ποντικοπαγίδα στο σπίτι!»
Το ποντικάκι γύρισε τότε στο γουρούνι και του φώναξε: «Έχει μια ποντικοπαγίδα στο σπίτι! Έχει μια ποντικοπαγίδα στο σπίτι!» Το γουρούνι έδειξε συμπόνια, αλλά απάντησε: «Λυπάμαι πολύ, κυρ ποντικέ μου, αλλά δεν μπορώ να κάνω τίποτε άλλο από το να προσευχηθώ. Να είσαι σίγουρος ότι θα το κάνω. Θα προσευχηθώ».
Τότε το ποντίκι στράφηκε προς το βόδι και του φώναξε κρούοντας τον κώδωνα του κινδύνου: «Έχει μια ποντικοπαγίδα στο σπίτι! Έχει μια ποντικοπαγίδα στο σπίτι!» Και το βόδι απάντησε: «Κοίταξε, κύριε ποντικέ μου, πολύ λυπάμαι για τον κίνδυνο που διατρέχεις, αλλά εμένα η ποντικοπαγίδα το μόνο που μπορεί να μου κάνει είναι ένα τσιμπηματάκι στο δέρμα μου».
Έτσι ο ποντικούλης έφυγε με κατεβασμένο το κεφάλι, περίλυπος και απογοητευμένος, γιατί θα έπρεπε ΜΟΝΟΣ ΤΟΥ να αντιμετωπίσει τον κίνδυνο της ποντικοπαγίδας.
Την επόμενη νύχτα ένας παράξενος ήχος, κάτι σαν τον θόρυβο που κάνει η ποντικοπαγίδα όταν κλείνει, ξύπνησε τη γυναίκα του αγρότη που έτρεξε να δει τι συμβαίνει. Μέσα στη νύχτα όμως δεν πρόσεξε πως στην παγίδα είχε πιαστεί από την ουρά ένα φίδι… Φοβισμένο το φίδι δάγκωσε τη γυναίκα. Ο άντρας της έτρεξε γρήγορα και την πήγε στο νοσοκομείο. Έμειναν εκεί όλη τη νύχτα και το πρωί επέστρεψαν στο σπίτι. Η γυναίκα όμως παρουσίασε πολύ υψηλό πυρετό. Ο γιατρός συμβούλεψε τον άντρα της να της κάνει ζεστές σούπες. Έτσι ο αγρότης έσφαξε την κότα, για να κάνει μια καλή κοτόσουπα. Ωστόσο η γυναίκα πήγαινε από το κακό στο χειρότερο και όλοι οι γείτονες την επισκέπτονταν καθημερινά για να βοηθήσουν. Ο καθένας με τη σειρά του καθόταν στο προσκεφάλι της γυναίκας από ένα οχτάωρο. Για να τους ταΐσει όλους αυτούς ο αγρότης, αναγκάστηκε να σφάξει το γουρούνι. Τελικά όμως η γυναίκα δεν τη γλύτωσε. Πέθανε… Στην κηδεία της πήγε πάρα πολύς κόσμος, γιατί ήταν καλή γυναίκα και την αγαπούσαν όλοι. Για να φιλοξενήσει όλον αυτόν τον κόσμο, ο αγρότης αναγκάστηκε να σφάξει το βόδι.
Ο κυρ ποντικός έβλεπε όλο αυτό το πήγαινε – έλα από την τρυπούλα του με πάρα πολύ μεγάλη θλίψη…
Και για όσους το ξεχνούν, είμαστε όλοι κρίκοι της ίδιας αλυσίδας…


Πηγή: bimag.gr

Τετάρτη, 17 Ιουνίου 2015

Ingrid Bergman : Ωραία γυναίκα, καλή ηθοποιόΩραία γυναίκα, καλή ηθοποιός... (https://www.facebook.com/ The Red List, 17/6/2015))

.........................................................


         Ωραία γυναίκα, καλή ηθοποιός...



                                           Ingrid Bergman  

                 
                                                   by Richard Avedon, 1961

                                       https://www.facebook.com/ The Red List



Παρασκευή, 12 Ιουνίου 2015

Στη Νότια Αφρική με εφαλτήριο τον Στρίντμπεργκ Συνέντευξη της Γιαέλ Φάρμπερ στη Βένα Γεωργακοπούλου ("Εφημερίδα των Συντακτών", 12.06.2015)

.........................................................

Στη Νότια Αφρική με εφαλτήριο τον Στρίντμπεργκ

Γιαέλ Φάρμπερ  
 Η σκηνοθέτρια και θεατρική συγγραφέας Γιαέλ 
Φάρμπερ 
 
Η Νοτιοαφρικανή σκηνοθέτρια και θεατρική συγγραφέας Γιαέλ Φάρμπερ είναι εδώ και λίγα χρόνια από τα πιο hot ονόματα στο παγκόσμιο θέατρο. Και μόνο η παράσταση «Mies Julie» με το νοτιοαφρικανικό Baxter Theatre Centre, που βασίζεται στη «Δεσποινίδα Τζούλια» του Στρίντμπεργκ, έχει φορτωθεί άπειρα βραβεία, ξεκινώντας την πορεία της από το Φεστιβάλ του Εδιμβούργου. Και οι «New York Times» την ενέταξαν στα δέκα καλύτερα θεάματα του 2012.
Από τότε μπήκε στα μεγαλύτερα θεατρικά σαλόνια, σκηνοθετώντας, για παράδειγμα, με μεγάλη επιτυχία στο λονδρέζικο «Old Vic» τη «Δοκιμασία» («Μάγισσες του Σάλεμ») του Αρθουρ Μίλερ. Εφτασε μέχρι την Ινδία για να ανεβάσει με Ινδές ηθοποιούς το «Nirbhaya» πάνω στην ιστορία του βιασμού και της δολοφονίας της φοιτήτριας στο λεωφορείο.


Στη Νότια Αφρική με εφαλτήριο τον Στρίντμπεργκ  
Mπονγκίλε Μαντσάι και Χίλντα Κρόνιε |


Σήμερα και αύριο μπορούμε να δούμε στην «Πειραιώς 260», στο πλαίσιο του Φεστιβάλ Αθηνών, την πολυσυζητημένη «Mies Julie» της. Η Γιαέλ Φάρμπερ έχει κάνει μια τολμηρή αλλά και ερεθιστική διασκευή. Η Τζούλι είναι λευκή, κόρη γαιοκτήμονα και ο Ζαν, μαύρος εργάτης στην πατρική της φάρμα. Η σκηνοθέτρια έχει ακόμα αλλάξει τον ρόλο της Κριστίν, από μαγείρισσα-αρραβωνιαστικιά του Ζαν, κάνοντάς την μητέρα του, που έχει αναθρέψει κι αυτόν και την κυρά της, την Τζούλι. Και, κυρίως, έχει μεταφέρει το δράμα του Στρίντμπεργκ στην μετά απαρτχάιντ Νότια Αφρική, που τα πράγματα θεωρητικά έχουν αλλάξει αλλά ουσιαστικά παραμένουν τα ίδια. Που οι πληγές είναι ανοιχτές, οι συγκρούσεις έντονες και τα διλήμματα πολλά. Αλλά που μπορεί ένας μαύρος Ζαν και μια λευκή Τζούλι να προσπαθήσουν να αγαπηθούν πέρα από την προϊστορία τους, όπως μας λέει η Γιαέλ Φάρμπερ.
• Μια λευκή, πλούσια γυναίκα και ο μαύρος εργάτης στο οικογενειακό κτήμα της είναι μια σχετικά εύκολη και απλή μεταφορά του διάσημου ερωτικού ζεύγους του Στρίντμπεργκ. Αλλά εσείς κάνετε τα πράγματα πιο πολύπλοκα, τοποθετώντας τη «Mies Julie» μετά το τέλος του απαρτχάιντ. Γιατί θελήσατε να μιλήσετε για το σήμερα της χώρας σας μέσα από το έργο του Στρίντμπεργκ;
Η αφηγηματική τακτική του Στρίντμπεργκ χρησιμοποιεί τη σεξουαλικότητα για να ανοίξει όλα τα ενδεχόμενα, από την τρυφερότητα μέχρι τη βία, στη σχέση δύο ανθρώπων, για να βγάλει όλες τις αλήθειες που κρύβονται. Σκέφτηκα, λοιπόν, ότι το σεξ μπορεί να γίνει ο καταλύτης για να πουν και δυο Νοτιοαφρικανοί ό,τι παλιά δεν μπορούσε να ειπωθεί. Στο έργο του Στρίντμπεργκ, βέβαια, το κέντρο της σύγκρουσης της Τζούλι και του Ζαν είναι η διαφορά των τάξεων. Στη Νότια Αφρική, πάλι, το κεντρικό πρόβλημα είναι το φυλετικό, αλλά κι αυτό είναι αναπόσπαστα δεμένο με την ταξική οργάνωση της κοινωνίας. Γιατί, στην ουσία του ο φυλετικός διαχωρισμός καταλήγει σε μια οικονομική διάκριση. Από τη μια είναι αυτοί που έχουν δύναμη και ιδιοκτησία, από την άλλη αυτοί που δεν κατέχουν απολύτως τίποτα. To σκληρό νόμισμα της εξουσίας είναι πάντα τα υλικά αγαθά, η εκπαίδευση και οι δεξιότητες. Από εδώ ξεκίνησε η σημερινή οικονομική ανισότητα στη Νότια Αφρική.
• Υπήρχαν κάποια ειδικά προβλήματα της Νότιας Αφρικής που θελήσατε να τονίσετε;
Πάνω από όλα με ενδιέφερε να μιλήσω για την αναδιανομή της γης και για το πώς είναι δυνατόν να γίνει λογιστικός έλεγχος σε όλα αυτά που κλάπηκαν από τους μαύρους στη διάρκεια του απαρτχάιντ. Για παράδειγμα, το αγρόκτημα της οικογένειας της Τζούλι είναι χτισμένο πάνω σε ένα αρχαίο, προγονικό νεκροταφείο και ένα δέντρο, που αρνείται να πεθάνει και επιμένει και ξεφυτρώνει μέσα από το πάτωμα διεκδικώντας χώρο. Ηθελα ακόμα να μιλήσω για τον πόλεμο μεταξύ της παλιάς και της νέας γενιάς. Ενιωθα, δηλαδή, ότι με πίεζαν πολλά θέματα που κρατάνε τη χώρα μου σε οπισθοδρόμηση γιατί είναι θαμμένα επί καιρό. Και, ξέρετε, δεν είναι απλά πράγματα, είναι θρεμμένα με αίμα. Η λευκή Τζούλι, για παράδειγμα, είναι εξίσου δεμένη με τη γη της όσο και ο Ζαν -και εκεί βρίσκεται το δίλημμα.
• Υπάρχει κι ένα θέμα διαταξικό και αιώνιο, της γυναικείας σεξουαλικότητας και της εκμετάλλευσης των γυναικών. Αυτό σας ενδιέφερε;
Φυσικά. Ηθελα να μιλήσω για τα σώματα των γυναικών σαν πεδία μάχης, όπου οι άνδρες ξεδιπλώνουν τους πολέμους τους. Και ήθελα να το κάνω αυτό μέσα από το τρυφερό, βάρβαρο, τρομακτικό, αλλά και συγκινητικό πρίσμα ενός άνδρα και μιας γυναίκας, που προσπαθούν να αγαπηθούν παρ’ όλη την προϊστορία τους και την ιεραρχία. Και για όλα αυτά το κείμενο του Στρίντμπεργκ μού πρόσφερε το τέλειο εφαλτήριο.
• Ξέρουμε ότι η «Mies Julie» έκανε και κάνει μια θριαμβευτική παγκόσμια πορεία. Πώς έγινε όμως δεκτή στη Νότια Αφρική;
Ο τρόπος με τον οποίο υποδέχτηκε την παράσταση η Νότια Αφρική ήταν το ίδιο πολύπλοκος με την ίδια. Κατ’ αρχάς υπήρξε μια γνήσια και ειλικρινής αναγνώριση της καλλιτεχνικής της αξίας. Υστερα, όμως, από κάποιες παραστάσεις επικρατούσε μια αποσβολωμένη σιωπή. Είναι φυσικό, για πολλούς Νοτιοαφρικανούς η παρακολούθησή της άνοιγε μεγάλες πληγές. Αλλά, πάνω απ’ όλα, εισέπραξα από το κοινό μια βαθιά ευγνωμοσύνη γιατί δεν φοβηθήκαμε να πούμε δύσκολα πράγματα. Κι αυτός είναι πιστεύω ο ρόλος του θεάτρου.
• Γιατί αλλάξατε τον ρόλο της υπηρέτριας Κριστίν και από αρραβωνιαστικιά του Ζαν την κάνατε μητέρα του;
Ο Ζαν θα ήταν περισσότερο υπόλογος απέναντι στη μητέρα του παρά σε οποιαδήποτε αρραβωνιαστικιά ή φιλενάδα. Ιδιαίτερα στις αγροτικές περιοχές οι εντάσεις ανάμεσα στην παλιά και τη νέα γενιά βιώνονται με τραγικό τρόπο. Η νέα γενιά έχει κουραστεί πια να περιμένει. Αλλά η παλιά γενιά, που επέζησε του απαρτχάιντ, έχει μάθει στη στωικότητα. Αυτό ισχύει σε γενικές γραμμές, γιατί την ίδια στιγμή η προηγούμενη γενιά είναι αυτή που ξεκίνησε και ηγήθηκε στον αγώνα για την απελευθέρωση της Νότιας Αφρικής. Στο πρόσωπο του Ζαν, που νιώθει υπόλογος στη μητέρα και τους προγόνους του, αλλά θέλει και απελπισμένα να προχωρήσει μπροστά, σε ένα νέο μέλλον, εκπροσωπούνται όλες οι αγωνίες και ματαιώσεις της χώρας. Το ίδιο ισχύει και για την Τζούλι. Κι αυτή νιώθει υπόλογη απέναντι στον πατέρα της και όλα αυτά για τα οποία αγωνίστηκε. Ετσι, η αντιπαράθεση του πατέρα της Τζούλι (που είναι παρών στη σκηνή μέσα από ένα ισχυρό σύμβολο, τις μπότες του, που καθαρίζει ο Ζαν) και της Κριστίν-μητέρας του Ζαν, που καθαρίζει το πάτωμα, γίνεται πολύ πιο ισχυρό πεδίο για να αναπτυχθεί η ιστορία από το να είναι η Κριστίν απλώς φιλενάδα του Ζαν και να την απατά. H προδοσία του λαού σου και της ιστορίας σου έχει πολύ μεγαλύτερο διακύβευμα από μια απιστία. Ετσι είναι η Νότια Αφρική, μια χώρα υψηλού ρίσκου.
• Πώς είναι σήμερα τα πράγματα στη χώρα σας; Ζείτε εδώ και καιρό στο εξωτερικό.
Ενας έρωτας με έκανε να αφήσω τη χώρα μου για τον Καναδά. Δεν είμαι πια μαζί με αυτό το πρόσωπο, αλλά εξακολουθώ να μένω στο Μόντρεαλ γιατί έχουμε μια όμορφη κόρη και θέλω να βλέπει εύκολα και τους δυο γονείς της. Μόνο από έρωτα θα εγκατέλειπα τη χώρα μου. Είμαι βαθιά δεμένη μαζί της. Εξακολουθεί να αντιμετωπίζει πολλές προκλήσεις, είναι ένα μέρος στο οποίο μπορείς να δεις τα καλύτερα, αλλά και τα χειρότερα που οι άνθρωποι είναι ικανοί να κάνουν. Κι αυτό ισχύει για κάθε κοινωνία που έζησε τόσο καιρό μέσα στην αδικία. Ελπίζω ότι μια μέρα θα μπορέσει να δημιουργήσει την ταυτότητά της, αφήνοντας πίσω τις συμφορές της.
• Πριν από λίγα χρόνια είχατε φέρει στην Αθήνα μια «Ορέστεια» με εντελώς νοτιοαφρικανικό χρώμα.
Ακριβώς, η «Molora», έτσι την έλεγα, ήταν τοποθετημένη στη διάρκεια των ακροάσεων στην Επιτροπή Αλήθειας και Συμφιλίωσης , όπου η Κλυταιμνήστρα και η Ηλέκτρα αντιμετωπίζουν η μία την άλλη για να συμφιλιωθούν με το παρελθόν τους. Χρησιμοποίησα τους κύκλους της βίας, που με τόση δύναμη αρθρώνονται στην «Ορέστεια», για να δείξω πώς αυτός ο κύκλος κάποια στιγμή έσπασε στη Νότια Αφρική. Ο Χορός μου αποτελούνταν από μια ομάδα ντόπιων γυναικών Xhosa (Κόζα), από αγροτική περιοχή. Οι φωνές τους και η παρουσία τους εξέπεμπαν τέτοια δύναμη, που ήταν για μένα ό,τι κοντινότερο μπορούσα να φανταστώ στο μέγεθος της αρχαίας συνθήκης του Χορού, που ελάχιστα καταλαβαίνουμε πια στους σύγχρονούς μας καιρούς.


info:
Σήμερα και αύριο, Χώρος Η Πειραιώς 260, 9 μ.μ. Εισιτήρια: 25, 20, φοιτ. 15, άνεργοι-ΑμεΑ 5 ευρώ.